adwnews--2020-10-10--[MẸO 0 ĐỒNG] Các cách ủ tóc bằng sữa chua “hồi sinh” tóc hư tổn

Đa số chị em phụ nữ đều biết đến công dụng của sữa chua trong việc chăm sóc da mặt. Tuy nhiên ít ai biết rằng sữa chua cũng có công dụng rất tốt trong việc cải thiện mái tóc, chăm sóc và phục hồi tóc hư tổn. Chính vì thế mà bài viết dưới đây sẽ tìm hiểu chi tiết về phương pháp ủ tóc bằng sữa chua.
Tác dụng tuyệt vời khi ủ tóc bằng sữa chua
Sữa chua là một nguồn cung cấp dinh dưỡng được hình thành bằng cách lên men vi khuẩn có lợi, sản sinh ra Axit Lactic từ sữa tươi. Đây là một loại thực phẩm vô cùng tốt với sức khỏe của người tiêu dùng, có công dụng rất tốt trong việc cải thiện hệ miễn dịch, tăng sức đề kháng, giúp chăm sóc và phục hồi làn tóc hư tổn.
Kích thích tóc mọc nhanh hơn: Trong sữa chua có rất nhiều vi sinh vật lên men có lợi. Đây là một kho tàng chất dinh dưỡng như Vitamin, Axit Lactic,… Chúng có tác dụng rất tốt trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc tóc, giúp tóc phát triển khỏe mạnh, kích thích tóc mọc nhiều. Acid Lactic có trong sữa chua giúp lưu thông tuần hoàn máu dưới da đầu, đảm bảo lượng máu cung cấp cho các nang tóc được đầy đủ để tóc có điều kiện phát triển tốt nhất.
Nuôi dưỡng tóc: Hàm lượng Protein phong phú trong sữa chua đem đến tác dụng vượt trội trong việc bổ sung các dưỡng chất thiết yếu giúp tóc phát triển bóng mượt, dẻo dai, chắc khỏe. Bằng cách này, bạn có thể xua tan nỗi lo âu chẻ ngọn, đầu có nhiều gàu hay các bệnh về nấm da đầu do các loại vi khuẩn có hại.
Ngăn ngừa rụng tóc: Hàm lượng dinh dưỡng cao trong sữa chua có công dụng lưu thông tuần hoàn máu, kích thích chân tóc phát triển, ngăn ngừa các tình trạng xơ tóc, rụng tóc, gãy, chẻ ngọn. Ngoài ra, sữa chua cũng được sử dụng như một loại nguyên liệu để cân bằng nội tiết tố, tránh hiện tượng khô xơ và cứng tóc.
Giúp làm sạch gàu trên da đầu: gàu là nỗi kinh hoàng của cả chị em và các đấng mày râu, khiến cho họ cảm thấy tự ti và mặc cảm trước đám đông. Sữa chua là công cụ vô cùng an toàn, độc đáo, giúp cho bạn loại bỏ sạch dầu trên da đầu, không sợ hóa chất gây hại cho da đầu.
Giúp tóc bóng mượt hơn: thông thường để làm đẹp, tạo mẫu, các chị em thường cho mái tóc của mình tiếp xúc nhiều với nhiệt độ, thuốc nhuộm, hóa chất cùng với các lực cơ học từ ép, uốn khiến cho tóc bị hư tổn, dễ gãy và chẻ ngọn. Để có thể cải thiện được tình trạng này, bạn nên sử dụng sữa chua để ủ tóc.
Top 9 cách ủ tóc bằng sữa chua tại nhà
Ủ tóc bằng sữa chua và nha đam
Nha đam là một nguyên liệu không còn xa lạ gì đối với các tín đồ làm đẹp. Trong nha đam có chứa các hợp chất Anthranoid vô cùng có lợi cho da và tóc. Chúng có công dụng rất tốt trong điều trị tóc khô, xơ, gãy rụng và chẻ ngọn, có khả năng dưỡng tóc cùng tuyệt vời. Đây được coi là một loại thần dược giúp chữa lành hoàn hảo các loại tóc bị tổn thương trầm trọng. Cách thực hiện như sau:
Chuẩn bị một lá nha đam tươi và một hộp sữa chua không đường.
Rửa sạch nha đam, tách bóc phần vỏ, lấy phần gel ở bên trong, xay nhuyễn phần gel nha đam bằng máy xay sinh tố.
Cho thêm nửa hộp sữa chua không đường vào, khuấy trộn để thu được hỗn hợp đồng nhất.
Sau đó bôi lên mái tóc và da đầu, sau 30 phút gội đầu lại với nước sạch.
Tìm hiểu thêm: [Đánh giá] Xịt Mọc Tóc Asami có thực sự hiệu quả không, Giá bao nhiêu?
Cách ủ tóc bằng sữa chua và mật ong
Tương tự như nhiều loại nguyên liệu khác, mật ong là một thành phần có công dụng giữ ẩm cho tóc vô cùng lợi hại. Chúng có khả năng kích thích tóc mọc dày và nhiều hơn, giúp tóc mềm mượt và chắc khỏe. Kết hợp mật ong và sữa chua để làm mặt nạ ủ tóc là một sự lựa chọn vô cùng hoàn hảo mà các chị em không nên bỏ qua. Cách thực hiện như sau:
Chuẩn bị một hộp sữa chua không đường và mật ong nguyên chất. Có thể thêm dầu dừa nếu bạn có.
Trộn tất cả các nguyên liệu trên lại với nhau, khuấy trộn đến khi hỗn hợp đồng nhất, đặc mịn.
Sau đó, thoa đều lên tóc, chú ý thoa kĩ phần ngọn tóc bị hư tổn, sau đó massage nhẹ nhàng da đầu và chân tóc.
Ủ tóc từ 15 đến 20 phút rồi gội đầu sạch lại với nước lạnh.
Công thức ủ tóc với sữa chua và dầu ô liu
Dầu oliu vốn được mệnh danh là một loại thần dược có khả năng cung cấp độ ẩm vô cùng cao, được sử dụng chủ yếu để chăm sóc da và tóc. Cũng bởi đặc tính cấp ẩm cao này mà mặt nạ sữa chua và dầu oliu đã giúp cho rất nhiều chị em phụ nữ có mái tóc khô xơ được chữa khỏi. Trong công thức này, bạn có thể tùy ý bổ sung thêm mật ong để nâng cao sức đề kháng cho da đầu, giúp da sạch và khỏe hơn. Cách thực hiện như sau:
Chuẩn bị nửa hộp sữa chua không đường và dầu oliu nguyên chất.
Trộn hai nguyên liệu trên lại với nhau, có thể thêm mật ong. Sau đó khi chúng đã hòa hợp vào nhau thì thoa đều lên tóc, ủ trong vòng 30 phút rồi rửa sạch lại với nước.
Ủ tóc bằng sữa chua và chuối
Chuối là một loại quả vô cùng quen thuộc, thường có mặt trong các bữa ăn hàng ngày của nhiều gia đình Việt Nam. Trong chuối có hàm lượng protein rất cao, có công dụng nuôi dưỡng tóc, giúp tóc nhanh mọc dài, chắc khỏe. Kết hợp chuối và sữa chua sẽ tạo nên một công thức mang lại hiệu quả nhanh chóng, giúp tóc mềm mượt và suôn mượt hơn. Cách thực hiện đơn giản như sau:
Chuẩn bị nửa quả chuối,1 thìa sữa chua không đường, 1 thìa mật ong nguyên chất và nửa quả chanh.
Lấy nửa quả chuối tây chín nghiền nát bằng thìa hoặc có thể sử dụng máy xay sinh tố để xay nhuyễn.
Sau đó cho sữa chua không đường, nước cốt chanh và mật ong. Khuấy trộn để thu được hỗn hợp sánh mịn.
Thoa trực tiếp hỗn hợp hợp lên tóc, sử dụng lược để chải đều, giúp các dưỡng chất có thể tiếp xúc với toàn bộ tóc, thẩm thấu vào tóc và da đầu.
Sau 5 đến 10 phút, gội đầu sạch lại với nước lạnh.
Sử dụng sữa chua và trứng gà ủ tóc
Trứng gà cũng là một loại thực phẩm rất giàu protein. Sữa chua và trứng gà khi kết hợp với nhau sẽ tạo ra một loại mặt nạ vô cùng tuyệt vời đối với tóc. Cách thực hiện rất đơn giản:
Chuẩn bị sữa chua không đường, lòng đỏ trứng gà.
Đánh tan lòng đỏ trứng gà, cho thêm một thìa sữa chua không đường vào.
Khuấy trộn thật kỹ để chúng hòa tan vào nhau, sau đó thoa lên mái tóc.
Sau 30 phút khi hỗn hợp đã khô, dưỡng chất đã có thời gian thẩm thấu, bạn có thể gội đầu sạch bằng nước.
Bí quyết ủ tóc với sữa chua và bơ
Bơ được mệnh danh là vị thần cứu tinh dành cho những mái tóc xơ rối, thiếu sức sống. Trong quả bơ có chứa rất nhiều các loại tinh dầu, axit béo và các vitamin và nhiều loại chất dinh dưỡng cần thiết khác để chăm sóc tóc chắc khỏe. Những hoạt chất này có tác dụng làm cho tóc của bạn trở nên bồng bềnh, bóng mượt và khỏe mạnh từ sâu bên trong.
Nửa quả bơ lọc lấy phần thịt bên trong, xay nhuyễn, sau đó cho thêm nửa hộp sữa chua không đường vào, khuấy trộn thật kỹ để chúng hòa quyện vào nhau.
Sau đó bôi lên tóc, ủ hỗn hợp bằng khăn sạch trong vòng 25 đến 30 phút, sau đó rửa sạch lại bằng cách gội đầu.
Sử dụng tối đa 2 lần/ 1 tuần.
Ủ tóc bằng sữa chua và nước cốt dừa
Trong nước cốt dừa có chứa rất nhiều Vitamin, Axit Amin thiết yếu và hàm lượng chất béo dồi dào có công dụng rất tốt với việc tăng cường sức đề kháng cho tóc. Chúng còn cung cấp nhiều hoạt chất quý cho da đầu, tạo điều kiện thuận lợi cho sự nuôi dưỡng tóc, kích thích tóc nhanh mọc dày và óng mượt. Công thức kết hợp sữa chua và nước cốt dừa để làm kem ủ tóc như sau:
Chuẩn bị nửa cốc nước dừa, nửa hộp sữa chua không đường.
Trộm 2 nguyên liệu trên lại với nhau đến khi chúng hòa quyện rồi bôi hỗn hợp lên vùng da đầu và tóc bị chẻ ngọn, xơ.
Ủ trong vòng 20 đến 30 phút, sau đó gội sạch đầu lại với nước sạch.
Chỉ nên thực hiện biện pháp này 1 lần một tuần.
Ủ tóc bằng sữa chua và chanh
Kết hợp chanh và sữa chua cũng là các cách làm dịu da đầu và chăm sóc tóc vô cùng tốt. Chúng giúp loại bỏ dầu nhờn và mồ hôi trên đầu. Cách thực hiện như sau:
Lấy nửa hộp sữa chua không đường, trộn với 2 thìa cà phê nước cốt chanh, thêm một ít mật ong.
Khuấy trộn, sau đó bôi lên tóc, ủ trong vòng 25 đến 30 phút, rồi gội sạch lại.
Ủ tóc tại nhà bằng sữa chua và dầu dừa
Dầu dừa cũng tương tự như nước cốt dừa, được tách chiết từ quả dừa, có chứa hàm lượng axit béo vô cùng cao, giúp làm ẩm và làm mềm mịn tóc. Cách thực hiện này rất đơn giản. Bạn chỉ cần sử dụng hỗn hợp sữa chua và dầu dừa, bôi lên tóc và da đầu, sau khoảng 20 phút thì rửa sạch và gội đầu lại là được.
Review phương pháp ủ tóc bằng sữa chua trên Webtretho
Phương pháp ủ tóc bằng sữa chua hiện đang được nhiều chị em ưa thích sử dụng. Nhiều diễn đàn xã hội lớn như Webtretho, Hasaki,.. đang có những phản hồi tích cực về biện pháp này.
“Mình ủ tóc được hai tháng rồi, phần ngọn tóc bị ảnh hưởng bởi thuốc nhuộm nên cũng không thể hồi phục được, tuy nhiên phần còn lại thì nhìn đen óng và mềm mại hơn. Tóc cũng đang dài ra khá nhanh, đợi tóc dài vừa đủ thì chỉ cần cắt phần chẻ ngọn đi, rồi kết hợp với đó là duy trì phương pháp này thường xuyên. Mình tin chắc nó sẽ có hiệu quả cao.”
“Da đầu của mình có nhiều gàu lắm, cứ vào mùa đông là lại nổi lên rất nhiều. Ngày nào cũng phải gội, không thì rất ngứa, tóc bết và trở nên khô xơ. Mùa đông năm nay tình trạng đó đã được cải thiện đáng kể, bởi mình đang sử dụng sữa chua để ủ tóc. Mình lấy hai lòng đỏ trứng gà, trộn với dầu oliu sau đó cho thêm giấm táo, sữa chua vào, ủ lên đầu. Mặc dù mùi có hơi kinh khủng nhưng công dụng điều trị gàu thì hết sẩy.”
Hi vọng rằng thông qua bài viết trên, các bạn đã chọn cho mình bí quyết phù hợp để sử dụng sữa chua, cải thiện mái tóc của mình, xóa bỏ nỗi lo lắng về các vấn đề hư tổn của tóc.


adwnews--2020-10-10--[MẸO 0 ĐỒNG] Cách chữa mất ngủ bằng mật ong đơn giản, hiệu quả

Giấc ngủ ngon giúp cơ thể được nghỉ ngơi tốt nhất sau một ngày làm việc mệt mỏi đồng thời có thật nhiều năng lượng để đón chào ngày mới. Nếu như trước đây, mất ngủ chỉ thường gặp ở người già thì theo khảo sát, hiện nay độ tuổi bị mất ngủ đang ngày càng bị trẻ hóa. Chữa mất ngủ bằng mật ong là một trong những phương pháp được nhiều chuyên gia khuyên mọi người nên thực hiện trước khi nghĩ đến việc dùng thuốc.
Công dụng chữa mất ngủ của mật ong
Trong thành phần của mật ong chứa một hàm lượng lớn các loại vitamin và khoáng chất tự nhiên bổ ích cho cơ thể. Đó cũng là lý do vì sao mật ong lại có khả năng chữa mất ngủ vượt trội so với nhiều phương pháp phức tạp khác. Công dụng chữa mất ngủ của mật ong có thể kể đến như sau:
Mật ong cung cấp cho cơ thể một loại acid amin vô cùng đặc biệt đó là acid amin Tryptophan. Tryptophan sau khi vào cơ thể, qua một quá trình biến đổi tự nhiên, đi qua hàng rào máu não sẽ chuyển thành serotonin – một trong những chất dẫn truyền thần kinh quan trọng nhất mà thiếu nó cơ thể sẽ bị rối loạn giấc ngủ vì serotonin thúc đẩy cơ thể sản xuất melatonin – chất có tác dụng đưa ta vào giấc ngủ sâu và ngon hơn.
Lượng glucose và fructose có trong mật ong đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc cải thiện giấc ngủ. Dùng mật ong cung cấp cho cơ thể một lượng glucose vừa đủ để duy trì glucose máu ở mức cần thiết vào ban đêm đồng thời cung cấp nguồn dưỡng chất nuôi dưỡng não bộ để não được “nghỉ ngơi thoải mái”. Còn fructose sẽ được đưa về gan, chuyển về dạng glycogen dự trữ ở gan.
Duy trì glycogen dự trữ ở gan là điều kiện bắt buộc để có một giấc ngủ ngon. Khi lượng glycogen ở gan bị giảm đến một mức độ nào đó, não bạn sẽ kích thích cơ thể sản sinh ra một số chất như cortisol hay adrenalin. Khi những chất này được tiết ra, bạn sẽ có cảm giác đói và tỉnh dậy trong đêm.
Trong Đông Y, mật ong là một nguồn dược liệu quý được ứng dụng trong nhiều bài thuốc với những công dụng khác nhau như chữa ho, nhuận táo, đau bụng…
Cách chữa mất ngủ bằng mật ong tại nhà
Mật ong có khả năng tuyệt vời trong việc chữa mất ngủ. Tuy nhiên, nó sẽ chỉ có thể phát huy tác dụng khi bạn biết dùng nó đúng cách. Dưới đây là những cách chữa mất ngủ bằng mật ong tại nhà hiệu quả nhất hiện nay:
Sử dụng trực tiếp mật ong chữa mất ngủ
Đây là cách đơn giản nhất khi dùng mật ong để chữa mất ngủ, không cần dùng kết hợp với nguyên liệu nào khác mà hiệu quả vẫn rất tốt.
Chuẩn bị:
2 thìa mật ong nguyên chất. Tốt nhất bạn nên chọn mật ong rừng vì nó an toàn và chứa nhiều chất dinh dưỡng hơn.
1 ly nước ấm có nhiệt độ vừa uống.
Cách thực hiện:
Cho 2 thìa mật ong vào ly nước ấm.
Khuấy đều tay để mật ong được hòa tan hoàn toàn trong nước.
Uống từ từ để cảm nhận được hương thơm của mật ong.
Thực hiện đều đặn phương pháp này hàng ngày vào khoảng thời gian trước khi đi ngủ 1 tiếng bạn sẽ nhanh chóng cải thiện được giấc ngủ. Không những vậy, cơ thể của bạn sẽ khỏe mạnh hơn vì được cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng.
Trị mất ngủ lâu năm nhờ mật ong và sữa
Trị mất ngủ lâu năm nhờ mật ong và sữa cũng là một cách vô cùng hiệu quả mà bạn nên thực hiện. Cả 2 nguyên liệu này đều chứa Tryptophan và các loại acid amin thiết yếu kích thích cơ thể sản sinh melatonin và serotonin có tác dụng đưa bạn vào giấc ngủ nhẹ nhàng, ngon giấc.
Hàng ngày, chỉ cần uống một ly sữa pha với 1-2 thìa mật ong nguyên chất sẽ giúp bạn tăng cường sức đề kháng và ngủ ngon hơn.
Mật ong và gừng dứt điểm chứng mất ngủ
Dùng mật ong và gừng hàng ngày giúp bạn thanh lọc cơ thể, để cơ thể được thư giãn, tinh thần thoải mái từ đó ngủ sâu hơn, ngon hơn.
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
Gưng tươi: 1 củ.
Mật ong: 1 thìa cafe.
Đường phèn: nửa thìa.
Nước lọc: 1 ly.
Cách thực hiện:
Rửa sạch gừng, dùng dao thái thành lát mỏng. Tốt nhất nên giã nát gừng để có thể tận dụng tối đa lượng tinh chất có trong gừng.
Cho gừng vào đun sôi với nước trong khoảng 4-5 phút. Để nước nguội đến nhiệt độ khoảng 45 độ.
Thêm mật ong và đường phèn đã chuẩn bị vào và khuấy đến tan hoàn toàn.
Nên thưởng thức 3 lần/ ngày vào thời điểm trước và sau bữa ăn để có thể cải thiện giấc ngủ tốt nhất.
Ngủ ngon hơn nhờ mật ong và chanh
Nước chanh mật ong không chỉ là thức uống yêu thích của nhiều người mà các hoạt chất có trong 2 nguyên liệu này còn có khả năng điều trị mất ngủ rất hiệu quả.
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
Mật ong nguyên chất 100%: 2 thìa.
Chanh: ½ quả.
Nước ấm: 1 ly.
Cách thực hiện:
Vắt lấy nước cốt chanh, bỏ hạt.
Cho nước cốt chanh và mật ong vào ly nước ấm.
Khuấy đều và thưởng thức.
Bạn cũng có thể uống lạnh bằng cách để nguội sau đó cho vào tủ hoặc thêm đá đẻ uống vào mùa hè.
Mẹo chữa mất ngủ từ mật ong và muối
Mật ong và muối biển chắc hẳn là cách chữa mất ngủ ít người biết đến nhất. Những người đã dùng phương pháp này đều tỏ ra rất hài lòng về hiệu quả mà nó mang lại. Mẹo chữa mất ngủ từ mật ong và muối biển như sau.
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
Mật ong: 2 thìa.
Muối biển: ¼ thìa.
Cách thực hiện:
Cho đồng thời mật ong và muối biển vào một ly nước ấm.
Khuấy cho hỗn hợp tan hoàn toàn vào nhau.
Thưởng thức trước khi đi ngủ khoảng 30 phút đến 60 phút.
Sau khoảng 1 tháng duy trì uống mật ong và muối thì giấc ngủ của bạn sẽ được cải thiện lên rất nhiều. Bạn sẽ không còn phải khổ sở vì khó ngủ, thường xuyên tỉnh dậy giữa đêm nữa, từ đó hiệu quả làm việc ngày mới cũng tăng lên.
Bài thuốc trị mất ngủ từ mật ong và nụ tam thất
Nụ tam thất từ lâu đã được biết đến là dược liệu có tác dụng thần kỳ trong điều trị các bệnh như ho khan, thiếu máu, mệt mỏi, suy nhược cơ thể, nâng cao hệ miễn dịch cho cơ thể… Tuy nhiên, có thể nói tác dụng nổi bật nhất mà nụ tam thất mang lại cho người dùng đó là chữa mất ngủ. Đó cũng chính là lý do nụ tam thất ngày càng xuất hiện trong nhiều bài thuốc Đông y và thành phần của nhiều loại thuốc tây.
Mật ong kết hợp với nụ tam thất là công thức hoàn hảo cho một bài thuốc điều trị mất ngủ vô cùng hiệu quả.
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
Mật ong nguyên chất: 1 lít
Củ tam thất đã được chế biến thành bột: 300g
Bình thủy tinh có nắp kín để có thể đựng và bảo quản tốt cho hỗn hợp trên.
Cách thực hiện:
Trộn đều mật ong và bột tam thất.
Dùng tay vo hỗn hợp trên thành viên và cho vào bình thủy tinh đã chuẩn bị để bảo quản và dùng dần.
Mỗi ngày dùng 1 viên tam thất mật ong vào sáng sớm hoặc trước khi đi ngủ.
Chỉ cần kiên trì thực hiện phương pháp này, chỉ sau một thời gian ngắn giấc ngủ của bạn sẽ nhanh chóng trở lại như người bình thường.
Chống chỉ định:
Không dùng phương pháp này với các trường hợp: phụ nữ đang mang thai, người đang bị tiêu chảy với bất kì nguyên nhân gì, người đang bị chảy máu.
Kết hợp mật ong và hoa nhài cải thiện chứng mất ngủ
Hoa nhài là loại thảo dược được nhiều người yêu thích. Loại hoa này có tính bình, giải nhiệt cơ thể, hoạt huyết chữa mất ngủ, khó ngủ, giấc ngủ chập chờn rất hiệu quả.
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
2 thìa mật ong nguyên chất 100%.
4-6 bông hoa nhài.
Cách thực hiện:
Tách rời cánh hoa nhài, rửa sạch.
Cho toàn bộ cánh hoa đã rửa sạch vào ấm pha trà. Cho một lượng nước sôi vào ấm, để yên trong 30 giây sau đó bỏ nước này đi.
Tiếp tục cho khoảng 250ml nước sôi vào ấm trà, ủ trong thời gian khoảng 15 phút.
Lọc bỏ phần cánh hoa, cho 2 thìa mật ong vào ấm trà, khuấy đều. Uống trong ngày.
Chống chỉ định:
Người đang mang thai không dùng hoa nhài để chữa mất ngủ vì tinh dầu của loài hoa này có tác dụng co thắt tử cung gây nguy hiểm cho người dùng.
Dùng mật ong và trà thảo dược chữa khó ngủ
Các loại thảo dược vẫn luôn là sự lựa chọn hàng đầu để điều trị chứng mất ngủ, ngủ không ngon giấc. Kết hợp mật ong và trà thảo dược sẽ giúp bạn nói lời tạm biệt với tình trạng này một cách nhanh chóng.
Một số loại trà thảo dược có công dụng chữa khó ngủ và khi kết hợp với mật ong cho hiệu quả vượt trội có thể kể đến như: trà cúc hoa, trà nụ tam thất… Cách tiền hành đơn giản như cách chữa mất ngủ bằng mật ong và hoa nhài đã nêu ở trên.
Tìm hiểu thêm: Thuốc ngủ thảo dược Hoàn An Thần TRAPHACO có tốt không?
Một số lưu ý khi sử dụng mật ong chữa mất ngủ
Không dùng cho trẻ em dưới 1 tuổi vì một số loại mật ong có thể bị nhiễm bào tử Clostridium botulinum trong khi sức đề kháng của bé kém nên dễ ảnh hưởng đến sức khỏe của bé.
Không nên dùng cho phụ nữ mang thai.
Đối với trường hợp người bị béo phì, thừa cân thì nên cân nhắc trước khi dùng vì thành phần của mật ong chứa một lượng lớn glucose, fructose có thể khiến bạn tăng cân.
Mật ong có hàm lượng fructose rất lớn. Loại đường này có thể được hấp thu trực tiếp vào máu rất nhanh. Vậy nên khuyến cáo không dùng cho bệnh nhân bị đái tháo đường vì mật ong có thể làm nồng độ đường huyết tăng lên.
Không dùng cho đối tượng là người mới phẫu thuật xong vì cơ thể của họ chưa thể hấp thu được chất dinh dưỡng nên có thể gây ra tình trạng chướng gan thậm chí là chảy máu nội tạng.
Không dùng cho người huyết áp thấp vì mật ong chứa nhiều thành phần có tác dụng hạ huyết áp gây nguy hiểm cho người dùng.
Không nên dùng quá 2 thìa mật ong trong ngày.
Không sử dụng các chất kích thích như cafe, bia rượu, tránh dùng một số loại thực phẩm như đậu phụ, sắn dây, cá chép… trong quá trình dùng mật ong để chữa mất ngủ.
Mất ngủ đang dần trở thành “bệnh xã hội”. Độ tuổi mất ngủ ngày càng phong phú vì các nguyên nhân như áp lực công việc, học tập… Hi vọng những phương pháp nêu ở trên sẽ giúp bạn có một giấc ngủ ngon hơn để có thể luôn thật tràn đầy năng lượng.


adwnews--2020-10-10--[Chia sẻ] 8 Cách rèn luyện trí nhớ SIÊU PHÀM đơn giản mà hiệu quả nhất

Trong thời đại xã hội và công nghiệp hoá ngày càng phát triển hiện nay, việc rèn luyện các tố chất con người ngày càng được chú trọng. Một trong những tố chất mà các bậc phụ huynh và mỗi người luôn muốn phát triển là trí nhớ. Trí nhớ có vai trò quan trọng trong phát triển con người, góp phần tạo nên kinh nghiệm của mỗi người. Trí nhớ một phần là do gen di truyền, phần lớn được tác động bởi quá trình rèn luyện hằng ngày của bản thân và gia đình. Bài viết này sẽ làm rõ tác động của việc rèn luyện hằng ngày lên trí nhớ của bạn.
Trí nhớ là gì?
Trí nhớ là quá trình tâm lý của cá thể, bắt đầu bằng việc ghi nhớ, sau đó giữ gìn những ký ức đó và khả năng tái hiện những ký ức về hình ảnh, cảm xúc, hoạt động,… đó mà bản thân đã từng trải nghiệm hay thấy, cảm nhận được. Nhờ trí nhớ mà con người có thể cảm nhận được cảm xúc, tưởng tượng được hình ảnh, thực hiện lại hành động đã từng thực hiện mà không cần sự tác động nào từ bên ngoài.
Quá trình trí nhớ bao gồm 4 giai đoạn sau:
Giai đoạn 1: Ghi nhớ sự việc, hiện tượng, hình ảnh, cảm xúc,…
Đây là giai đoạn bắt đầu cho việc hình thành trí nhớ, là sự tổng hợp thông tin của tất cả các giác quan của cơ thể: thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác, xúc giác. Khi có sự kích thích lên dây thần kinh cảm giác tại mỗi một giác quan, những kích thích này được truyền về trung tâm thần kinh để bộ não xử lý và phản xạ lại, đồng thời bước ghi nhớ thông tin, tạo dấu vết thông tin cũng được hình thành tại vỏ não.
Dựa vào tính chất của dạng ghi nhớ, người ta cho rằng giai đoạn này bao gồm hai loại chính:
Ghi nhớ có chủ đích: là loại ghi nhớ mà con người đặt ra mục tiêu ghi nhớ và có kế hoạch cụ thể để thực hiện quá trình ghi nhớ (ghi nhớ những gì, thực hiện ghi nhớ trong thời gian bao lâu, địa điểm, tài liệu sử dụng để ghi nhớ,…). Loại ghi nhớ này đòi hỏi con người sử dụng các phương pháp, phương tiện để thực hiện mục đích ghi nhớ.
Ví dụ điển hình của ghi nhớ có chủ đích là ghi nhớ trong quá trình học tập. Học sinh, sinh viên thường sẽ ghi nhớ với chủ đích là ôn thi. Trong đó sẽ có một nhóm ghi nhớ một cách máy móc, học thuộc từng từ trong đề cương bằng cách đọc hay viết lặp lại nhiều lần. Nhóm còn lại thực hiện ghi nhớ bằng cách tìm hiểu ý nghĩa của câu hỏi và câu trả lời, liên hệ với thực tế hay những kiến thức mình đã học, sau đó diễn giải theo suy nghĩ của mình. Phương pháp ghi nhớ thông qua ý nghĩa này thường mất thời gian hơn nhưng khi đã hiểu sâu vấn đề, việc ghi nhớ sẽ dễ dàng và tạo thuận lợi cho các giai đoạn sau trong quá trình trí nhớ hơn phương pháp ghi nhớ máy móc kia.
Ghi nhớ không có chủ đích: trái ngược với ghi nhớ có chủ đích, loại ghi nhớ này được thực hiện mà không cần đặt ra mục tiêu hay lên kế hoạch trước. Loại ghi nhớ này được thực hiện nhanh chóng và thường được lưu lại, giữ gìn trong khoảng thời gian dài. Ghi nhớ không chủ đích thường thiên về mặt hình ảnh, cảm xúc, xúc giác, thính giác.
Giai đoạn 2: Lưu giữ, giữ gìn thông tin về sự việc, hiện tượng, hình ảnh, cảm xúc,…
Ở giai đoạn ghi nhớ, thông tin nhận được từ các kích thích bên ngoài đã tạo thành dấu vết trên vỏ não, tuy nhiên nếu sự ghi nhớ này chỉ dừng lại ở đó thì các dấu vết được hình thành rất dễ phai mờ đi. Bởi hằng ngày, có hàng nghìn kích thích tác động lên các giác quan của chúng ta. Việc lựa chọn lưu giữ thông tin hay giữ gìn các dấu vết về thông tin trên vỏ não và củng cố dấu vết đó là bước quan trọng trong việc hình thành trí nhớ lâu dài. Con người thực hiện lưu giữ thông tin bằng cách lựa chọn dấu vết thông tin và lặp lại dấu vết đó để hình thành trí nhớ.
Lưu giữ thông tin có hai loại:
Lưu giữ tích cực: lưu giữ thông tin một cách chủ động, bằng cách tái hiện lại dấu vết thông tin trong não sau đó mô tả lại thông tin dưới nhiều dạng hình ảnh, suy nghĩ hay viết.
Lưu giữ tiêu cực: lặp lại dấu vết thông tin bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần thông tin một cách máy móc.
Giai đoạn 3: Tái hiện thông tin về sự việc, hiện tượng, hình ảnh, cảm xúc,…
Tái hiện gồm có 3 loại: nhận ra, nhớ lại và hồi tưởng. Quá trình tái hiện này được thực hiện sau khi dấu vết thông tin đã được củng cố trong một thời gian. Những tái hiện này có thể không rõ ràng chi tiết mà sự vật, hiện tượng,… mang tính biểu tượng và khái quát. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc tái hiện có tính biểu tượng và tưởng tượng. Quá trình tái hiện trong trí nhớ dựa vào ký ức được lưu giữ, thông tin không cụ thể nhưng mang tính chính xác cao. Còn tưởng tượng ít khi dựa vào những ký ức mà chủ yếu dựa vào kích thích mới.
Quá trình tái hiện mang tính cá thể rất cao, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm, trải nghiệm cũng như góc nhìn của mỗi người.
Giai đoạn 4: kết thúc của trí nhớ là quá trình quên.
Quên là khi những dấu vết về thông tin phai mờ đi, con người không thể tái hiện những ghi nhớ cũ được nữa. Đây là một trong những cơ chế tự bảo vệ của con người, cũng giống như máy móc, bộ não con người không thể lưu giữ quá nhiều thông tin. Do đó, những thông tin cũ dần phai mờ đi khi không có sự lặp lại và tái hiện thường xuyên để lưu giữ thông tin.
Đặc điểm của trí nhớ
Trí nhớ được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, sau đây là một số phân loại trí nhớ được sử dụng trong tâm lý học:
Dựa trên quá trình tạo nên trí nhớ:
Trí nhớ vận động: được tạo nên trong quá trình vận động, thực hiện lặp đi lặp lại các động tác với tần suất tăng dần. Từ đó rút ra kinh nghiệm bản thân để tăng tốc độ cũng như sức bền, tạo thành kỹ năng, kỹ xảo trong thực hiện các động tác. Trí nhớ vận động đặc biệt quan trọng trong những năm đầu đời (tập nói, tập đi, tập viết,…) hay trong quá trình học tập, chơi thể thao, lao động,…
Trí nhớ biểu tượng: tạo nên trong quá trình nhận kích thích từ bên ngoài thông qua các giác quan của cơ thể (thính giác, thị giác, khứu giác, vị giác và xúc giác). Ở những người khuyết tật một hay nhiều giác quan nào đó trong 5 giác quan thì những giác quan còn lại sẽ phát triển vượt trội hơn ở người bình thường. Cơ thể tiếp nhận những kích thích từ các giác quan và thực hiện phân tích, ghi nhớ và phản xạ. Thông thường, thông tin được phản ánh qua nhiều giác quan sẽ góp phần tạo trí nhớ biểu tượng vững bền hơn.
Trí nhớ cảm xúc: là trí nhớ song hành với quá trình phát triển của con người, tạo nên khi có những tác động từ bên ngoài hay bên trong khiến cảm xúc thay đổi. Loại trí nhớ này không thể thiếu trong cuộc sống, có thể lưu giữ rất lâu song hành cùng trí nhớ biểu tượng.
Trí nhớ ngôn ngữ – logic: loại trí nhớ thể hiện sự vượt trội của con người, tạo thành từ những kích thích từ lời nói, hình ảnh chữ viết,… Nhờ trí nhớ ngôn ngữ – logic, con người có khả năng trao đổi với nhau và khả năng tư duy.
Dựa vào thời hạn tồn tại: do bộ não con người không thể lưu trữ được tất cả các kích thích nên thời hạn trí nhớ cũng không thể kéo dài mãi mãi.
Trí nhớ tức thời: tồn tại trong khoảng thời gian rất ngắn, vài giây đến vài phút. Thường gặp trí nhớ tức thời trong hằng ngày như nhớ một dãy số ngắn hay tên một người lạ trong công việc.
Trí nhớ ngắn hạn: tồn tại trong thời gian vài ngày đến vài tuần. Một lượng thông tin nhỏ (5 đến 7 thông tin ngắn) được ghi nhớ và được xử lý ngay sau đó, những thông tin này thường ít được sử dụng hằng ngày nên không quá trình củng cố, lưu giữ. Do đó, những thông tin này sẽ chuyển sang giai đoạn quên ngay sau đó nếu không chủ đích ghi nhớ và lưu giữ.
Trí nhớ dài hạn: trí nhớ ngắn hạn sau khi được xử lý, được củng cố, lặp đi lặp lại sẽ tạo thành trí nhớ dài hạn. Loại trí nhớ này có thời hạn trong khoảng thời gian dài, có ý nghĩa quan trọng trong tích lũy kinh nghiệm và hiểu biết.
Ngoài hai cách phân loại chính trên, trí nhớ còn được chia làm: trí nhớ nguyên phát và trí nhớ thứ phát, trí nhớ chủ đích và trí nhớ không có chủ đích,…
Vai trò của trí nhớ
Trí nhớ rất quan trọng trong cuộc sống con người bởi nó là diễn biến tâm lý bình thường của mỗi người. Những cảm xúc, hình ảnh, hành động,… được ghi lại và xử lý.
Trí nhớ góp phần tích lũy kinh nghiệm, kiến thức phục vụ cuộc sống của con người. Kiến thức là vô tận, trong cuộc sống mỗi người luôn luôn phải học hỏi, cập nhật kiến thức. Trí nhớ là bước bước đầu tạo dựng những ghi nhớ, tái hiện kiến thức khi chúng ta cần. Đồng thời, trí nhớ vận động làm giàu thêm kinh nghiệm cho chúng ta, giúp chúng ta có vốn kinh nghiệm ngày càng phong phú hơn. Từ đó, giúp con người nâng cao chất lượng cuộc sống.
Xã hội ngày càng phát triển, đòi hỏi con người càng phải có vốn hiểu biết cũng như kinh nghiệm, tay nghề giỏi hơn. Đồng thời, mỗi người còn phải tự phát triển tính cách, tạo dựng thương hiệu cá nhân. Trong quá trình phát triển con người đó, vai trò của trí nhớ rất quan trọng và không thể thiếu.
Cơ chế hình thành trí nhớ
Cơ chế hình thành trí nhớ ngắn hạn
Được tạo thành bởi sự phát ra liên tục các xung động thần kinh của vòng neuron. Sự phát liên tục xung động này dễ bị ảnh hưởng bởi thuốc tê, thuốc gây mê, thuốc an thần gây ngủ, morphin, shock,…
Trong hình thành trí nhớ ngắn hạn, một số thay đổi hoá học xảy ra:
Nồng độ, tốc độ giải phóng chất dẫn truyền thần kinh tăng: Neuron tăng bài tiết Serotonin từ đó tăng vận chuyển kênh Ca. Từ đó, thời gian dẫn truyền xung động tăng lên.
Cấu trúc thần kinh không thay đổi.
Cơ chế hình thành trí nhớ dài hạn
Điểm khác biệt chủ yếu trong cơ chế hình thành trí nhớ ngắn hạn và dài hạn chính là vị trí xung thần kinh bị tác động: trí nhớ ngắn hạn tạo thành từ sự thay đổi ở vòng neuron, không làm thay đổi cấu trúc tế bào thần kinh còn trí nhớ dài hạn lại liên quan đến các biến đổi cấu trúc và chức năng ở các synap – điểm tiếp xúc giữa neuron này với neuron kia.
Các thay đổi xảy ra trong quá trình hình thành trí nhớ dài hạn:
Tăng số lượng synap từ đó tăng thêm các nhánh neuron.
Tăng số lượng tế bào thần kinh đệm neuronglia.
Tăng sinh số lượng và chất lượng tế bào não và tế bào vỏ não.
Đồng thời tăng vận chuyển chất dẫn truyền thần kinh Ca vào trong tế bào và thay đổi nồng độ một số chất tham gia vào quá trình dẫn truyền thần kinh khác.
Ngoài sự nghiên cứu về thay đổi cấu trúc và chức năng tế bào thần kinh, nồng độ các chất dẫn truyền thần kinh, cơ chế hình thành trí nhớ dài hạn còn được giải thích bởi giả thuyết hình thành các ‘chất nhớ’ hay còn gọi là engram nhớ.
Nghiên cứu về cơ chế hình thành trí nhớ cho đến thời điểm hiện tại, có rất nhiều giả thuyết được đặt ra và chứng minh. Các nhà khoa học cho rằng trí nhớ hình thành dựa trên nhiều cơ chế khác nhau và đồng thời chứ không tạo thành chỉ dựa vào một cơ chế nào. Tất cả các cơ chế đề hỗ trợ, bổ sung lẫn nhau trong quá trình tâm lý học này.
Phương pháp rèn luyện trí nhớ
Khả năng ghi nhớ của con người được chứng minh một phần phụ thuộc vào di truyền và phần lớn do rèn luyện. Bản chất của ghi nhớ là lặp lại thông tin một cách chủ động, tích cực hoặc có thể là tiêu cực. Do đó, rèn luyện hoàn toàn có thể cải thiện tốt khả năng ghi nhớ. Một số phương pháp rèn luyện trí nhớ hiệu quả:
Phương pháp rèn luyện trí nhớ bằng hình ảnh và âm thanh
Phương pháp này được xây dựng dựa trên cơ chế hoạt động của hai bán cầu não. Theo các nghiên cứu đã được chứng minh tính xác thực, bán cầu trái thiên về quan sát chi tiết, phân tích, tư duy logic các sự vật, hiện tượng xung quanh, phục vụ cho các môn học về tính toán, phân tích như toán học, hóa học, vật lý,… Còn bán cầu não phải thì ngược lại, thiên hướng nghệ thuật, lắng nghe, tưởng tượng, phục vụ cho các môn học như âm nhạc, mỹ thuật,… Hai nửa bán cầu của chúng ta phát triển không đồng đều, một số người phát triển bán cầu não trái hơn bán cầu não phải và ngược lại. Tuy nhiên hai bán cầu não phát triển bổ sung cho nhau, phối hợp hài hòa và kích thích cùng nhau phát triển.
Do đó, đối với những người phát triển bán cầu não phải, âm nhạc và hình ảnh là phương pháp tăng trí nhớ có hiệu quả rất tốt. Các bài học có hình ảnh kết hợp với âm thanh, liên hệ kiến thức hay thông tin thu được với hình ảnh, nghe các bản nhạc tăng tính tập trung trong khoảng thời gian ghi nhớ,… đều hỗ trợ tốt trong quá trình giảng dạy và ôn tập.
Phương pháp rèn luyện trí nhớ tâm lý học
Đây là phương pháp sử dụng một số ứng dụng trong tâm lý học để tăng khả năng ghi nhớ:
Không cố gắng nhồi nhét kiến thức vào đầu: nhồi nhét một lượng lớn kiến thức trong một thời gian ngắn sẽ chỉ tạo trí nhớ ngắn hạn, và gây quá tải với bộ não, bạn sẽ nhớ kiến thức trong một thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu hiểu sâu kiến thức mình muốn ghi nhớ, chủ động lập kế hoạch ôn tập hằng ngày thì kiến thức bạn thu được sẽ nhớ lâu hơn và tạo thành trí nhớ dài hạn.
Ghi nhớ vào khoảng thời gian nhất định, ở địa điểm thích hợp: mỗi người sẽ có những khoảng thời gian tốt nhất và địa điểm phù hợp khác nhau để tập trung cho quá trình tiếp nhận kiến thức. Ví dụ như một số người phù hợp với việc ôn tập ở nơi yên tĩnh, không tiếng động nhưng cũng có những người có khả năng ôn tập ở nơi đông người đi lại như thư viện, quán nước,… Biết được khoảng thời gian và địa điểm thuận lợi cho quá trình ghi nhớ sẽ nâng cao hiệu suất ghi nhớ của bạn.
Tìm kiếm động lực rèn luyện trí nhớ cho bản thân: bằng cách đặt mục tiêu ghi nhớ, mục tiêu điểm hay danh hiệu sẽ đạt được, nghĩ đến người thân,… sẽ tạo động lực giúp bạn quyết tâm và tâm thế thoải mái để tiếp nhận kiến thức.
Sẵn sàng tiếp thu điều mới: kiến thức là bao la và luôn có người ưu tú hơn bạn, vì vậy mọi ý kiến của người khác luôn có ý nghĩa với bạn. Sẵn sàng học hỏi từ sách vở và những người xung quanh, không bảo thủ, cố chấp sẽ giúp bạn học được nhiều điều. Từ đó, vốn kinh nghiệm và hiểu biết của bạn chắc chắn sẽ tăng lên từng ngày.
Tăng cường trí nhớ bằng hoạt động thể chất
Các hoạt động thể chất có ý nghĩa lớn trong tăng cường trí nhớ. Không chỉ tăng cường sức khỏe, tăng lượng máu và oxy lên não mà hoạt động thể chất còn chống lão hóa tế bào, tăng tiết hormone quan trọng trong cơ thể. Đồng thời, những vận động cũng tăng trí nhớ qua việc lặp lại các hoạt động, từ đó tăng độ dẻo dai, sức bền và kinh nghiệm trong luyện tập. Có nhiều lựa chọn trong hoạt động thể chất để bạn cân nhắc lựa chọn phù hợp và có kế hoạch tập luyện thường xuyên như: tập yoga, chạy bộ, bóng chuyền, bóng bàn,… Đặc biệt, trẻ nhỏ càng nên luyện tập để tăng chiều cao, sức khỏe và trí nhớ.
Chơi các trò chơi trí tuệ để tăng trí nhớ
Các trò chơi trí tuệ có tác dụng kích thích tư duy logic, phán đoán và óc quan sát tốt với trẻ nhỏ hay kể cả người lớn. Nhiều bậc phụ huynh lo ngại chơi game sẽ có những ảnh hưởng xấu đến con trẻ. Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu mới nhất, nếu cho trẻ chơi game hợp lý, ở những khung giờ nhất định, có sự giám sát thay cho cấm đoán thì việc chơi game có nhiều tác động có lợi đến tư duy, sự sáng tạo và sự phát triển của trẻ. Ngoài ra, lựa chọn trò chơi cho trẻ cũng là điều đáng lưu tâm, một số trò chơi trí tuệ cho trẻ luyện tập trí nhớ: sudoku, ghép hình, quan sát tranh, tìm đường đi,…
Chế độ ăn uống khoa học tăng trí nhớ
Trí nhớ phụ thuộc rất nhiều vào các tế bào thần kinh, cho nên chế độ ăn khoa học, đầy đủ các dưỡng chất là điều không thể thiếu trong tăng cường trí nhớ. Đối tượng cần lưu ý nhất là trẻ nhỏ, giai đoạn phát triển trí não và cơ thể. Thứ hai là ở người già, giai đoạn cơ thể bị lão hóa, suy giảm số lượng cũng như chất lượng tế bào thần kinh. Một chế độ ăn hợp lý, đủ chất sẽ hỗ trợ phát triển hoàn thiện trí não, từ đó tăng khả năng ghi nhớ cũng như tư duy, hành động,… Một số thực phẩm tăng khả năng trí nhớ: thịt, cá, hải sản, rau cải xoăn, quế, óc chó, hạt mắc ca, hạt điều, socola,…
Phương pháp lặp trong tăng khả năng ghi nhớ
Trí nhớ được củng cố dựa vào sự lặp lại thông tin từ kích thích bên ngoài và tái hiện trong bộ não nên lặp lại là một trong những phương pháp tăng khả năng ghi nhớ hiệu quả. Có nhiều cách thực hiện của phương pháp lặp được sử dụng phổ biến:
Chép lại kiến thức cần nhớ vào giấy, rồi tái hiện kiến thức đó trong não hay viết ra tờ giấy khác mà không nhìn lại. Sau đó bạn nên kiểm tra lại, kiến thức mình vừa tái hiện thiếu sót gì không.
Lên kế hoạch học tập xoay vòng: cứ sau một khoảng thời gian nhất định, tái hiện lại kiến thức mình đã ôn tập, ví dụ sau 24h, 1 ngày và 5 ngày.
Lặp lại nhiều lần, và rút ra kinh nghiệm cho lần tiếp theo trong luyện tập các môn nghệ thuật hay một dạng bài tập hay vận động, làm việc,…
Sử dụng sơ đồ tư duy
Đây hẳn là phương pháp không còn xa lạ trong quá trình học tập của nhiều bạn. Sơ đồ tư duy giúp bạn tóm gọn những kiến thức cần ghi nhớ dưới dạng hình ảnh và keyword. Việc trình bày kiến thức dưới dạng sơ đồ tư duy giúp chúng ta hiểu rõ mối quan hệ, liên kết giữa các kiến thức cần ghi nhớ một cách dễ dàng, nhanh chóng. Lập sơ đồ tư duy đòi hỏi bạn vận dụng khả năng tư duy tiếp nhận kiến thức và trí tưởng tượng, sự sáng tạo trong trình bày. Thực hiện sơ đồ tư duy hoàn toàn không khó, để lập một sơ đồ tư duy nhanh nhất và hiệu quả, bạn cần xác định: chủ đề chính của sơ đồ, từ khóa của các nhánh lớn và nhánh nhỏ, xác định mối quan hệ giữa các nhánh và thứ tự sắp xếp nhánh, thêm các hình minh họa, sử dụng nhiều loại bút màu khác nhau,… Cách lập sơ đồ tư duy chi tiết được nhiều trang web và cá nhân chia sẻ. Ngoài ra, cũng có nhiều cuốn sách hay về sơ đồ tư duy mà bạn có thể tìm đọc như cuốn Tôi tài giỏi, bạn cũng thế! – Adam Khoo, Sơ đồ tư duy – Tony Buzan, Sắp xếp ý tưởng với sơ đồ tư duy – Jean Luc Deladriere,…
Phương pháp liên tưởng
Là phương pháp đặt vấn đề cần ghi nhớ so sánh, liên tưởng với những vấn đề quen thuộc mà mình thường gặp hay mình biết. Vận dụng phương pháp này trong rèn luyện trí nhớ dựa trên một số quy luật sau:
Quy luật tương tự: dựa trên sự tương đồng về tính chất, đặc điểm nào đó giữa hai vấn đề cần ghi nhớ. Ví dụ: tinh dầu quế và tinh dầu bưởi đều dễ bay hơi nên nếu trong đèn xông tinh dầu một trong hai loại có cặn, chứng tỏ trong tinh dầu có lẫn tạp chất.
Quy luật tương phản: đặt vấn đề cần ghi nhớ vào mối quan hệ tương phản với vấn đề bạn biết rõ, thì việc ghi nhớ sẽ dễ dàng hơn. Ví dụ: nóng – lạnh, tan – không tan, chất rắn – chất lỏng,…
Quy luật quan hệ: liên quan đến mối quan hệ giữa hiện tượng, sự vật,… Ví dụ: mẹ chồng và nàng dâu.
Quy luật gần gũi: ví dụ như chuồn chuồn và trời mưa.
Ngoài ra, phương pháp này còn có thể sử dụng theo các quy luật khác như quy luật xa gần, quy luật liên kết,…
Như vậy, trí nhớ có vai trò và ý nghĩa quan trọng trong cuộc sống. Trí nhớ mang lại kinh nghiệm, kiến thức giúp phát triển con người. Việc rèn luyện trí nhớ hoàn toàn không khó và có thể áp dụng rèn luyện mỗi ngày. Mong rằng qua bài viết này, bạn đã có những hiểu biết nhất định về trí nhớ và lựa chọn được phương pháp rèn luyện trí nhớ phù hợp!


adwnews--2020-10-09--Có nên sử dụng máy thở di động trong tất cả các phương tiện vận chuyển trong bệnh viện?

Bài viết Có nên sử dụng máy thở di động trong tất cả các phương tiện vận chuyển trong bệnh viện? được dịch bởi Bác sĩ Đặng Thanh Tuấn từ bài viết gốc: Should a Portable Ventilator Be Used in All In-Hospital Transports?
Tóm tắt
Vận chuyển của bệnh nhân thở máy có thể do cần làm một thủ thuật thông thường hoặc cấp cứu y tế. Những rủi ro của vận chuyển dường như có thể kiểm soát được, nhưng ký ức về thảm họa liên quan đến hô hấp vẫn khiến nhiều học viên tạm dừng. Tỷ lệ rủi ro/lợi ích của vận chuyển phải được đánh giá trước khi di chuyển. Trong quá trình vận chuyển bệnh nhân thở máy, chúng ta có nên sử dụng máy thở thường xuyên không? Nguy cơ của việc sử dụng thông khí bằng tay là gì? PEEP và FIO2 được thay đổi như thế nào? Có ảnh hưởng đến khả năng kích hoạt trong quá trình thông khí bằng tay không? Tăng thông khí và giảm thông khí có phải là một vấn đề phổ biến? Liệu tăng thông khí hoặc giảm thông khí dẫn đến các biến chứng? Máy thở di động có giá trị chi phí? Còn chức năng của máy thở di động thì sao? Những thiết bị này có thể tái tạo một cách trung thực chức năng của máy thở ICU không? Các cuộc thảo luận thuận và chống sau đây sẽ cố gắng giải quyết nhiều vấn đề này bằng cách xem xét các bằng chứng hiện tại về thông khí vận chuyển.
Giới thiệu
Việc vận chuyển bệnh nhân trong môi trường bệnh viện là một sự kiện phổ biến khiến bệnh nhân gặp rủi ro thường không gặp phải trong điều kiện không di chuyển. Các tác dụng phụ liên quan đến vận chuyển là phổ biến, với tỷ lệ mắc được báo cáo lên tới 68%.[1] Mặc dù hầu hết các tác dụng phụ là nhỏ, các tác dụng phụ nghiêm trọng dẫn đến suy giảm tình trạng sinh lý cần can thiệp điều trị xảy ra, với tỷ lệ mắc được báo cáo là từ 4.2 đến 8,9%.[1, 2] Các khuyến nghị được thiết lập để giảm thiểu khả năng xảy ra các sự kiện bất lợi bao gồm lập kế hoạch cẩn thận trước khi vận chuyển cũng như đảm bảo rằng những điều sau đây có sẵn: một máy theo dõi nhịp tim với chức năng khử rung tim; thiết bị và thuốc hồi sức; cung cấp đủ oxy và pin; một bóng giúp thở bằng tay với mặt nạ; một máy thở vận chuyển; và, quan trọng nhất là nhân viên lành nghề.[3,4]
Ửng hộ: Máy thở di động nên được sử dụng trong tất cả các phương tiện vận chuyển trong bệnh viện
Sử dụng máy thở vận chuyển được coi là thực hành tiêu chuẩn cho bệnh nhân ICU cần hỗ trợ thở máy mức độ cao.[5] Bóng giúp thở bằng tay được sử dụng thường xuyên trong quá trình chuyển từ phòng phẫu thuật hoặc khoa cấp cứu, khi thời gian vận chuyển được dự kiến là ngắn và ở bệnh nhân chỉ cần hỗ trợ thở máy một phần. Điều này chủ yếu dựa trên giả định rằng thông khí bằng tay là an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, do nhận thức của chúng tôi về khả năng bị tổn thương phổi do tiếp xúc với stress và strain quá mức trong quá trình thở tự nhiên và có kiểm soát, 6-9 có mối lo ngại về những nguy cơ tiềm ẩn của thông khí bằng tay. Mặc dù được sử dụng thường xuyên trong môi trường có kiểm soát của ICU trong các thủ thuật như nội soi phế quản và hút, thông khí bằng tay có nhiều rủi ro và ít đặt ra, ngoại trừ trong trường hợp khẩn cấp, trong quá trình vận chuyển bệnh nhân được đặt nội khí quản.
Thông khí bằng tay không an toàn cũng không hiệu quả
Hầu hết các nhân viên hô hấp có thể nói rằng họ cảm thấy tự tin vào khả năng cung cấp thông khí bằng tay an toàn. Rốt cuộc, đó là một yêu cầu kỹ năng cơ bản của đào tạo hồi sức và được thực hiện gần như hàng ngày trong việc chăm sóc bệnh nhân thở máy. Thật không may, người chăm sóc không có khả năng kiểm soát chính xác thể tích khí lưu thông (VT) và áp lực đường thở trong quá trình thông khí bằng tay đã được chứng minh trong một số nghiên cứu, cho thấy kỹ thuật này thực sự không an toàn đến mức tin cậy.
Lee et al[10] đã thực hiện một nghiên cứu đơn giản đánh giá thể tích khí lưu thông được cung cấp bởi 114 cá nhân được đào tạo về hỗ trợ cuộc sống cơ bản bằng cách sử dụng bóng giúp thở bằng tay 1.6 L. Những người tham gia được hướng dẫn cung cấp thì hít vào 1 giây với tần số 10 nhịp thở/phút bằng cách sử dụng bóp bóng bằng một tay, bóp bóng 2 tay và bóp bóng nửa tay. Thể tích được đo bằng máy đo thể tích kết nối với ống nội khí quản người lớn (kích thước không được mô tả). Các đặc tính vật lý của chiều rộng tay, chiều cao và sức mạnh cầm nắm cũng được đo. Kết quả cho thấy thông khí bằng tay dẫn đến sự thay đổi lớn về thể tích khí lưu thông được phân phối (trung bình ± SD): bóp bóng bằng một tay, 592 ± 117 mL; Bóp bóng 2 tay, 644 ± 144 mL; và nửa bóp bóng nửa tay, 458 ± 121 mL. Không có mối tương quan giữa kích thước bàn tay hoặc sức mạnh cầm nắm và thể tích được cung cấp. Các tác giả kết luận rằng những phát hiện của họ hỗ trợ các nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng bóng giúp thở bằng tay không phải là thiết bị phù hợp để thông khí chính xác.
Một nghiên cứu gần đây đã được thực hiện bởi Turki et al[11] để xác định áp lực được tạo ra trong quá trình thông khí bằng tay. Một mô hình phổi mô phỏng 4 điều kiện tải khác nhau thể hiện các kịch bản lâm sàng điển hình: sức cản đường thở (15 cm H2O/L/s) và độ giãn nở (0,033 L/cm H2O) bình thường, sức cản đường thở cao (50 cm H2O/L/s) và độ giãn nở bình thường (0,033 L/cm H2O), sức cản đường thở bình thường (15 cm H2O/L/s) và độ độ giãn nở thấp (0,012 L/cm H2O) và sức cản đường thở cao (50 cm H2O/L/s) và độ độ giãn nở thấp (0,012 L/cm H2O). Sử dụng bóng giúp thở bằng tay 1.8 L Hudson dành cho người lớn (Hudson RCI, Temecula, California), 9 nhà trị liệu hô hấp đã mô tả riêng biệt 3 kịch bản lâm sàng và được yêu cầu tự thở máy theo mô hình mà họ không biết về mục đích của nghiên cứu. Mô hình phổi được bao phủ bởi một tấm trải giường, cho phép quan sát vận chuyển, nhưng không thể nhìn thấy áp lực hoặc thể tích của mô hình hoặc thiết bị ghi âm. Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các nhà trị liệu hô hấp và giữa các tải trọng khác nhau, với áp lực cao tới 100 cm H2O được tạo ra. Các nhà trị liệu hô hấp nam tạo ra áp lực đỉnh cao hơn (91 ± 20 cm H2O) so với các nhà trị liệu hô hấp nữ (56 ± 18 cm H2O) theo kịch bản độ giãn nở bình thường sức cản đường thở cao. Các tác giả lưu ý rằng mặc dù sức cản đường thở cao có thể hạn chế việc truyền áp lực cao đến phế nang, làm giảm nguy cơ mắc barotrauma trong nhóm này, thể tích khí lưu thông 0,3-0,8 L trong kịch bản độ giãn nở thấp có sức cản đường thở cao sẽ làm cho phế nang chịu áp lực 26-68 cm H2O, cao hơn ngưỡng an toàn hiện tại là 30 cm H2O. Sự khác biệt về tần số và thể tích khí lưu thông không có ý nghĩa giữa các kịch bản, khiến các tác giả kết luận rằng thông khí phút là mục tiêu nhận thức bất kể tải trọng do hậu quả của thông khí bằng tay.
Một nghiên cứu được thực hiện bởi Godoy et al[12] đã kiểm tra ảnh hưởng của tốc độ dòng oxy đến thể tích khí lưu thông và áp lực hít vào. Sử dụng một điều kiện độ giãn nở và sức cản đường thở duy nhất, 7 bóng giúp thở bằng tay đã được thử nghiệm với lưu lượng oxy 1, 5, 10 và 15 L/phút trong khi cùng một người bóp thiết bị bằng 2 tay. Sự khác biệt lớn về thể tích khí lưu thông được giao đã được quan sát giữa các bóng giúp thở. Việc tăng lưu lượng từ 1 đến 15 L/phút dẫn đến thể tích khí lưu thông tăng 99 và 48% và tăng áp lực cực đại 155 và 105% ở 2 thiết bị. Các tác giả cho rằng vị trí của đầu vào oxy, với lưu lượng > 5 L/phút khiến van bệnh nhân bị dính và khí được hướng về phía bệnh nhân trong khi thở ra.
Hai nghiên cứu đã xem xét thể tích và áp lực được tạo ra trong quá trình thông khí sơ sinh. Bassani et al[13] đã kiểm tra ảnh hưởng của kỹ thuật lên thông khí. Một trăm bảy mươi hai nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc ICU sơ sinh (bác sĩ y tế, y tá đã đăng ký và vật lý trị liệu) đã được yêu cầu thông khí một bộ phổi thử nghiệm để mô phỏng trẻ sơ sinh nặng 3 kg, độ giãn nở 0,003 L/cm H2O và sức cản 200 cm H2O/L/phút sử dụng 5 kỹ thuật: một tay sử dụng 5, 4, 3 hoặc 2 ngón tay và 2 tay sử dụng 10 ngón theo thứ tự ngẫu nhiên. Một bóng tự phồng (self-inflating bag) 300 ml đã được sử dụng với van giảm áp đặt ở mức 40 cm H2O. Các thông số thông khí có thể chấp nhận là áp lực hít vào tối đa 20-25 cm H2O, thể tích khí lưu thông (VT) là 24-30 mL, và tần số 40-60 lần/phút dựa trên những gì tác giả mô tả là hướng dẫn thông khí sơ sinh tiêu chuẩn. Bất kể chuyên môn hay kỹ thuật, 155 trong số 172 (88%) cung cấp áp lực quá mức (> 25 cm H2O), 127 (74%) cung cấp thể tích quá mức (> 30 mL) và 49% cung cấp tần số không đủ (< 40 nhịp thở/phút). Các tác giả kết luận rằng bất kể kỹ thuật, phạm vi mục tiêu thông khí sử dụng thông khí bằng tay không được thực hiện thường quy.
Một nghiên cứu để xác định liệu can thiệp giáo dục có cải thiện việc cung cấp thể tích khí lưu thông mục tiêu trong điều kiện độ giãn nở thay đổi hay không được thực hiện bởi Bowman et al.[14] Một mô phỏng ASL 5000 (Ingmar Medical, Pittsburgh, Pennsylvania) đã được lập trình để bắt chước một trẻ sơ sinh nặng 3 kg với độ giãn nở ngẫu nhiên khác nhau giữa thấp (0,5 mL/cm H2O), bình thường (1,1 mL/cm H2O) và cao (1,8 mL/cm H2O). Hai mươi bảy chuyên gia sơ sinh được yêu cầu thông khí bằng tay với tần số 40-60 trong khi duy trì VT 12-18 ml (4-6 mL/kg) bằng cách sử dụng bóng với nguồn khí 10 L/phút và một bóng tự phồng 160 ml. Người tham gia được phép thực hành trong khi xem màn hình áp lực và thể tích trên trình giả lập. Các thử nghiệm cơ bản sau đó đã được tiến hành trong đó những người tham gia chỉ được phép xem áp lực hoặc thể tích hiển thị riêng khi có sự thay đổi độ giãn nở. Sau đó, các buổi thực hành giáo dục và hướng dẫn từng bước một đã được tiến hành, sau đó là các thử nghiệm sau can thiệp. Các thử nghiệm đã được thực hiện khoảng 8 tháng sau đó để đánh giá liệu các kỹ năng có được giữ lại hay không. Hiệu suất trên VT mục tiêu được cải thiện so với lúc ban đầu nhưng kém khi sử dụng bóng tự phồng và chỉ hiển thị áp lực, với mức trung bình cơ bản là 6% (95% CI 3-11%) của hơi thở trên mục tiêu đến 21% (95% CI 15−30%) sau can thiệp (P <.01). Sử dụng bóng phồng theo lưu lượng (flow-inflating bag), trên VT mục tiêu đã đạt được 1% (95% CI 1-4%) của nhịp thở lúc ban đầu và được cải thiện thành 7% (95% CI 4-14%) sau can thiệp (P <0,01). Với việc sử dụng máy đo hiển thị thể tích cơ bản, VT trên mục tiêu đã đạt được 84% (95% CI 82-87%) và 81% (95% CI 73- 90%) nhịp thở sau khi được huấn luyện (P = 0,41). Bóng phồng theo lưu lượng vào hơi thở mục tiêu là 68% (95% CI 64-73%) ở mức cơ bản và 73% (95% CI 67-80%) sau can thiệp (P = 0,13). Kiểm tra duy trì cho thấy các kỹ năng đã bị mất không có sự khác biệt giữa các giá trị cơ bản. Các tác giả kết luận rằng đào tạo giáo dục đã làm rất ít để cải thiện khả năng của người hồi sức để phát hiện và điều chỉnh các thay đổi về độ giãn nở phổi và việc bổ sung một máy đo thể tích đã cải thiện hiệu suất.
Bằng chứng tiếp tục tích lũy nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giới hạn thể tích khí lưu thông và áp lực đường thở.[15,16] Chiến lược thông khí bảo vệ kết hợp sử dụng thể tích khí lưu thông thấp và hạn chế áp lực đường thở làm giảm nguy cơ tổn thương phổi do thở máy ở tất cả các bệnh nhân được đặt nội khí quản có nguy cơ bị tổn thương và nên được áp dụng như là tiêu chuẩn chăm sóc.[17] Sự cần thiết của vận chuyển bắt buộc phải tuân thủ các chiến lược này, và như đã chứng minh, kiểm soát áp lực và thể tích trong quá trình thông khí bằng tay đơn giản là không thể ngay cả trong các điều kiện được kiểm soát. Quan niệm rằng các nhân viên có kinh nghiệm có thể cung cấp thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển chỉ đơn giản dựa trên huyền thoại nhiều hơn thực tế.
Rủi ro sinh lý liên quan đến thông khí bằng tay
Các hậu quả sinh lý liên quan đến tăng thông khí và giảm thông khí được biết đến.[18] Nhiễm kiềm hô hấp ảnh hưởng đến trương lực mạch máu tim và não. Co thắt tim có thể dẫn đến co thắt động mạch vành, thiếu máu cơ tim, rối loạn nhịp tim và nhịp tim nhanh. Nhiễm kiềm gây ra co thắt mạch máu não, làm giảm lưu lượng máu não xuống 40-50%.[20] Mặc dù được sử dụng trong điều trị bệnh nhân đột quỵ để giảm áp lực nội sọ, nhưng vô tình làm giảm nồng độ CO2 xuống < 25 mm Hg có thể gây ra tetany và dẫn đến tổn thương do thiếu máu cục bộ.[21] Nên tránh nhiễm kiềm ở bệnh nhân có hoặc có nguy cơ bị thiếu máu cục bộ vì nó gây ra sự dịch chuyển trái của đường cong oxyhemoglobin, làm giảm việc cung cấp oxy đến các mô.
Các tác dụng sinh lý của tình trạng thiếu oxy đã được nghiên cứu rộng rãi.[22] Trong quá trình vận chuyển, các tác dụng phụ liên quan đến thiếu oxy có liên quan đến việc dự trữ oxy không đầy đủ, xẹp phổi và kích động bệnh nhân.[4] Không cần phải nói, oxy phải được theo dõi chặt chẽ trong quá trình vận chuyển, và thiết bị phải được theo dõi chặt chẽ được sử dụng có thể cung cấp nồng độ oxy cao và lượng PEEP đầy đủ khi có chỉ định lâm sàng.
Các tác dụng phụ của tăng oxy máu ở trẻ sơ sinh được nhận biết rõ. Tiếp xúc với nồng độ oxy cao cũng đã được chứng minh là bất lợi ở các quần thể bệnh nhân trưởng thành khác nhau.[24,25] Phản ứng tim mạch đối với tăng oxy máu bao gồm: giảm thể tích nhát bóp và cung lượng tim, tăng sức cản mạch máu ngoại biên và co mạch vành động mạch. Độc tính oxy do tiếp xúc với nồng độ oxy cao làm suy yếu chức năng phổi.[24] Giảm vận chuyển của tế bào ông chuyển, viêm, phù phổi và xơ hóa đều được quy cho chứng tăng oxy máu. Có bằng chứng cho thấy stress oxy hóa từ các gốc tự do có thể làm trầm trọng thêm tổn thương phổi ở những bệnh nhân bị suy hô hấp và việc kiểm soát chính xác FIO2 nhắm mục tiêu oxy hóa mô đầy đủ có thể là một chiến lược điều trị tốt hơn so với việc tập trung vào việc đạt được độ bão hòa oxy cao.[27, 28] Tiếp xúc không cần thiết với nồng độ oxy cao là không thể tránh khỏi với các thiết bị hồi sức thủ công, được thiết kế đặc biệt để cung cấp nồng độ oxy gần 100%.
Vận chuyển thực tế của bệnh nhân nghiêm trọng thở máy thường yêu cầu qua một mê cung của hành lang, thang máy và chướng ngại vật. Mặc dù trách nhiệm chính của bác sĩ trị liệu hô hấp đi cùng bệnh nhân là duy trì đường thở và đảm bảo bệnh nhân được thở máy đúng cách, nhưng bác sĩ trị liệu hô hấp cũng hỗ trợ giám sát việc theo dõi các dấu hiệu sinh tồn, nhận biết báo động và khắc phục sự cố thiết bị, đồng thời giúp đỡ để điều khiển một băng ca vận chuyển. Trong môi trường đòi hỏi khắt khe này, việc bóp bóng bóng giúp thở bằng tay một cách hiệu quả trong khi duy trì sự cảnh giác liên tục về thể tích và áp lực được cung cấp là không thực tế, và không có gì đáng ngạc nhiên khi các nghiên cứu về thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển đã cho thấy rằng bệnh nhân trải qua những thay đổi đáng kể về pH và PaCO2, dẫn đến các tác dụng phụ có khả năng đe dọa tính mạng.
Một trong những nghiên cứu sớm nhất về thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển đã được Braman et al[29] thực hiện vào năm 1987. Họ đã đánh giá khí máu ở 20 đối tượng được vận chuyển từ ICU nội khoa bằng cách sử dụng bóp bóng bằng tay. Kết quả cho thấy 14 trong số 20 (70%), bị tăng hoặc giảm thông khí, được định nghĩa là thay đổi PaCO2 > 10 mm Hg và pH > 0,05. PaCO2 dao động từ −18 đến +28 mm Hg và pH dao động từ -0,17 đến +0,18. Sáu đối tượng bị hạ huyết áp và rối loạn nhịp tim. Đánh giá khí máu động mạch (ABGs) trong nhóm 16 đối tượng tiếp theo được vận chuyển bằng máy thở tại nhà được điều chỉnh để vận chuyển, không tìm thấy sự thay đổi đáng kể nào trong PaCO2.
Gervais et al[30] đã so sánh ABG của 30 đối tượng trong quá trình vận chuyển. Các đối tượng được chia thành 3 nhóm và được thông khí bằng tay có hoặc không có máy đo thể tích để theo dõi thể tích thở ra hoặc bằng máy thở vận chuyển được đặt trong cùng một thông khí phút như được sử dụng trong ICU. Khí máu được rút ra trước khi vận chuyển trong khi trên máy thở chăm sóc tích cực và sau khi hoàn thành. Nó đã được tiết lộ rằng thông khí bằng tay mà không theo dõi dẫn đến giảm đáng kể PaCO2, từ 41 ± 2 đến 34 ± 2 mm Hg (P <0,05) và tăng pH tương ứng so với đường cơ sở. Kết luận của họ là các biến số khí máu đầy đủ có thể đạt được trong quá trình vận chuyển, với điều kiện thông khí phút được kiểm soát và việc bổ sung một máy đo thể tích để theo dõi thể tích khí lưu thông được khuyến nghị trong quá trình thông khí bằng tay.
Hurst et al[31] đã chọn ngẫu nhiên 28 đối tượng để nhận thông khí bằng tay được cung cấp bởi một nhà trị liệu hô hấp lành nghề hoặc thông qua máy thở vận chuyển với các thiết lập phù hợp với máy thở được sử dụng trong khoa cấp cứu. Các đối tượng được thông khí bằng một phương pháp đến đích nơi làm thủ thuật cho họ và chuyển qua phương pháp khác khi họ trở về. Nhịp tim cơ bản, huyết áp và giá trị ABG thu được ở khoa cấp cứu được so sánh với các giá trị được thực hiện khi đến đích ban đầu và khi trở về khoa cấp cứu hoặc vị trí cuối cùng. Nhịp tim, huyết áp và oxy hóa ổn định trong suốt quá trình vận chuyển, bất kể phương pháp thông khí. Trong quá trình thông khí bằng tay, sự thông khí làm tăng độ pH đáng kể, từ 7,39 ± 0,03 đến 7,51 ± 0,2 và giảm PaCO2 từ 39 ± 4 đến 30 ± 3 mm Hg (P <0,05). Hai đối tượng trong nhóm này đã trải qua nhịp tim nhanh trên thất, mà các tác giả lưu ý có thể được thúc đẩy bởi nhiễm kiềm hô hấp. Điều thú vị là thời gian vận chuyển trung bình chỉ 9 ± 3 phút, cho thấy thực tế là sự tăng thông khí có thể xảy ra ngay cả trong thời gian vận chuyển tương đối ngắn. Các tác giả kết luận rằng việc sử dụng máy thở vận chuyển được ưu tiên hơn là thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển.
Việc sử dụng capnography đã được khuyến nghị cho bệnh nhân đặt nội khí quản trong quá trình vận chuyển.[32] Việc sử dụng nó trong khi thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển cũng đã được chứng minh là giúp kiểm soát thông khí chặt chẽ hơn [33]; tuy nhiên, nó không bảo vệ chống lại và, trong trường hợp trị số CO2 ở cuối thì thở ra (end-tidal) cao, thực sự có thể khiến nhân viên bóp bóng vượt quá ngưỡng an toàn.[13] Như đã mô tả trước đây, luôn luôn dán mắt vào máy theo dõi trong khi đang vận chuyển một bệnh nhân đơn giản là không thực tế. Máy thở vận chuyển cho phép kiểm soát chặt chẽ các thông số thông khí, và khả năng giám sát và báo động tiên tiến của chúng cung cấp phương tiện duy nhất để thực sự hoàn thành mục tiêu chính là bảo vệ bệnh nhân.
Thở tự nhiên trong quá trình vận chuyển
Như đã mô tả trước đây, không phải tất cả bệnh nhân cần vận chuyển đều cần hỗ trợ thở máy. Việc sử dụng thuốc an thần nặng cho mục đích duy nhất là tạo thuận lợi cho việc vận chuyển có ý nghĩa rất nhỏ và khiến bệnh nhân gặp phải những rủi ro bổ sung liên quan đến ngưng thở. Do kiểu thở của bệnh nhân có thể thay đổi đáng kể, thiết bị được sử dụng phải có khả năng cung cấp sự hỗ trợ và nồng độ oxy phù hợp trong nhiều điều kiện khác nhau. Đặc biệt quan trọng là khả năng của thiết bị cho phép dễ dàng bắt đầu lưu lượng khí và thở ra mà không có sức cản quá mức, bởi vì sự không đồng bộ trong cả hai trường hợp làm tăng công thở.[34,35]
Một nghiên cứu ban đầu của Hess et al[36] đã đánh giá công hít vào và thở ra và cung cấp oxy của 11 bóng giúp thở bằng tay. Một phổi thử nghiệm 2 buồng được điều khiển bởi một máy thở cơ học cung cấp các mẫu thông khí thấp, trung bình và cao. Tín hiệu áp lực, lưu lượng và thể tích được ghi lại và tích hợp điện tử để tính toán công thở theo J/L. Lưu lượng oxy 15 L/phút được kết nối với mỗi bóng giúp thở trong khi máy phân tích oxy đo FIO2 tại kết nối bệnh nhân. Mặc dù chi tiết chính xác nằm ngoài phạm vi của cuộc thảo luận này, các phát hiện cho thấy rằng tất cả các bóng giúp thở gây ra sự gia tăng trong công thở áp đặt trong cả hít vào và thở ra. Khi mức độ thông khí tăng lên, công thở tăng đáng kể (P <0,01) lên tới 0,965 ± 0,097 J/L. Có một sự khác biệt đáng kể giữa công hít vào và thở ra (P <.01), được khuếch đại ở mức độ thông khí cao hơn. Hai trong số các bóng giúp thở được thử nghiệm có van PEEP tích hợp. Việc bổ sung 10 cm H2O PEEP dẫn đến sự gia tăng hơn nữa trong công thở thì hít vào của hơi thở > 1 J/L trong cả hai thiết bị. Điều này là do thực tế là, không giống như máy thở vận chuyển được bù PEEP, lưu lượng hít vào được duy trì thông qua bóng giúp thở bằng tay chỉ bởi bệnh nhân tạo ra độ dốc áp lực âm lớn hơn mức van PEEP. Ngoài ra, chỉ có 7 trong số 11 thiết bị có thể cung cấp FIO2> 0,85 trong các điều kiện thử nghiệm. Các tác giả lưu ý rằng công thở được tạo ra bởi bóng giúp thở bằng tay lớn gấp 10 lần 100 lần so với báo cáo trên máy thở ICU và kết luận bằng cách khuyến cáo không nên sử dụng bóng giúp thở bằng tay trong quá trình thở tự nhiên.
Mặc dù những cải tiến trong các mô hình khác nhau của bóng giúp thở bằng tay đã làm giảm bớt một số thất bại được tìm thấy trong các thiết bị trước đó,[37] nhưng nghiên cứu tiếp tục cho thấy những hạn chế của bóng giúp thở bằng tay.[37,38] Duy trì sự hỗ trợ nhất quán và FIO2 ổn định trong quá trình thở tự nhiên là không thể với bóng giúp thở bằng tay, được thiết kế để cho phép không khí trong phòng không được vào dù bệnh nhân có nhu cầu hô hấp cao và chỉ dựa vào khả năng của người vận hành để đồng bộ hóa việc bóp bóng thủ công với các nỗ lực tự phát của bệnh nhân khi được hỗ trợ một phần. Việc sử dụng chúng trong quá trình thở tự nhiên đã được chứng minh là không hiệu quả và dẫn đến hậu quả sinh lý tiêu cực. [38,39]
Máy thở vận chuyển
Sự phát triển của máy thở vận chuyển ra đời từ việc nhận ra rằng thông khí bằng tay đơn giản là không đủ trong nhiều trường hợp. Các máy thở vận chuyển đầu tiên là máy thở ICU cồng kềnh hoặc máy thở tại nhà không thể thích nghi cho nhiệm vụ và phải bắt vít vào xe vận chuyển. Máy thở sớm được thiết kế đặc biệt để vận chuyển, mặc dù nhỏ hơn so với các đối tác ICU của họ, lại bị thiếu sót nghiêm trọng. Bộ phân trộn khí của thiết bị đã tiêu thụ một lượng oxy đáng kể ngay cả khi không sử dụng. Các thiết bị điện tử bị cản trở bởi trọng lượng và tuổi thọ hạn chế của pin có sẵn tại thời điểm đó. Khi xem xét các sản phẩm về vận chuyển nội viện, Fanara et al4 đã xác định máy thở di động chiếm 22% các tác dụng phụ do các yếu tố thiết bị gây ra. Tuổi thọ pin, hết oxy, ngắt kết nối do vô ý và nhân viên không được đào tạo đúng cách với hoạt động của máy thở được trích dẫn là nguyên nhân gốc rễ. May mắn thay, những cải tiến trong công nghệ đã giảm bớt nhiều vấn đề này. Các máy thở vận chuyển hiện đại ngày nay cung cấp nhiều tính năng tương tự được tìm thấy trên các máy ICU, bao gồm điều khiển FIO2, nhiều chế độ và khả năng giám sát và báo động tiên tiến. Việc lựa chọn máy thở vận chuyển phải dựa trên các yêu cầu thông khí dự kiến phù hợp với khả năng của máy thở.
Có hàng chục thiết bị được bán trên thị trường như máy thở vận chuyển. Chúng bao gồm từ loại bóng giúp thở tự động điều khiển bằng khí đơn giản cung cấp oxy 100% và ít kiểm soát về tần số và thể tích khí lưu thông và van giảm áp, cho đến loại máy thở vận chuyển tinh vi với nhiều chế độ và khả năng giám sát và báo động tiên tiến. Đối với vận chuyển trong bệnh viện, Hướng dẫn thực hành lâm sàng chăm sóc hô hấp của Hiệp hội Hoa Kỳ năm 2002 khuyến cáo rằng máy thở vận chuyển phải có đủ năng lượng trong suốt thời gian vận chuyển, kiểm soát độc lập tần số và thể tích khí lưu thông, khả năng hỗ trợ đầy đủ, cung cấp thể tích không đổi trong bệnh cảnh của thay đổi trở kháng phổi, cung cấp báo động ngắt kết nối và có khả năng cung cấp PEEP và FIO2 là 1.0. Nhiều máy thở vận chuyển thế hệ mới hơn vượt qua các khuyến nghị này và cạnh tranh với hiệu suất của các đối tác ICU của họ.
Hai nghiên cứu đã xem xét hiệu suất của máy thở vận chuyển thế hệ mới. Blakeman và Branson[40] đã tiến hành đánh giá kỹ lưỡng 4 máy thở vận chuyển thế hệ mới nhất. Họ đã đánh giá độ chính xác của VT, các đặc điểm kích hoạt, thời lượng pin, mức tiêu thụ khí và độ ổn định của FIO2 trong các điều kiện khác nhau về sức cản đường thở, độ giãn nở, VT và tần số. Họ phát hiện ra rằng tất cả các máy thở đều nằm trong tiêu chuẩn của Hiệp hội Thử nghiệm và Vật liệu Hoa Kỳ là ± 10% với mục tiêu thể tích khí lưu thông là 400 mL, nhưng 3 trong số 4 máy thở nằm ngoài phạm vi chấp nhận được là 10% ở mức 50 mL với phạm vi 55,7 ± 1,4 đến 58,2 ± 1,2 mL. Áp lực kích hoạt (PImax) thay đổi từ 0,32-1,72 cm H2O với cài đặt độ dốc từ nhanh nhất 0,34-3,29 cm H2O đến chậm nhất. Tiêu thụ khí sử dụng thông khí phút 10 L/phút thay đổi từ 9,2 đến 16 L/phút. Tiêu thụ khí cao hơn được quy cho lưu lượng lệch trong quá trình kích hoạt lưu lượng. Tất cả các máy thở đều cung cấp nồng độ FIO2 ổn định trong các điều kiện khác nhau, mặc dù người ta không thể đạt được ngưỡng ± 5% ở cài đặt FIO2 cao hơn với FIO2 tối đa đạt được là 0,919. Thử nghiệm cho thấy cần phải cải thiện khả năng cung cấp thể tích khí lưu thông nhỏ hơn một cách chính xác; tuy nhiên, tất cả các máy thở đều hoạt động tốt trong các yêu cầu đã được thiết lập cho vận chuyển người lớn.
Boussen et al [41] đã đánh giá 3 máy thở chạy bằng khí và 5 máy thở chạy bằng tua-bin trong điều kiện thở mô phỏng thụ động và tự phát. Máy thở đã được thử nghiệm bằng cách sử dụng các chế độ hỗ trợ áp lực và nhắm mục tiêu theo thể tích. Hỗ trợ áp lực là 5 và 10 cm H2O có và không có PEEP 5 cm H2O đã được thử nghiệm trong điều kiện mức hoạt động trung khu hô hấp cao và thấp. Các mô hình điều khiển bằng tuabin vượt trội hơn các máy thở chạy bằng khí về độ chính xác về thể tích khí lưu thông, đặc điểm kích hoạt và hiệu suất điều áp. So với các nghiên cứu khác, các tác giả đã tìm thấy sự cải thiện đáng kể về độ chính xác VT so với máy thở vận chuyển cũ. Máy thở vận chuyển điều khiển bằng tuabin thể hiện hiệu suất tương đương với máy thở ICU ở chế độ hỗ trợ áp lực.
Chụp cộng hưởng từ (MRI) đặt ra một thách thức duy nhất về thông khí cơ học. Bất kỳ thiết bị nào chứa kim loại đều có thể trở thành một viên đạn bay nếu được đặt quá gần thiết bị chụp MRI. Để duy trì khoảng cách an toàn, bộ dây máy thở nối dài được sử dụng thường xuyên trên máy thở, thêm vào việc làm tăng thêm thể tích nén và làm giảm độ nhạy kích hoạt. Rất ít máy thở vận chuyển là an toàn với MRI, và những cái có sẵn trong quá khứ đã được cung cấp năng lượng bằng khí bóp bóng, với khả năng và báo động hạn chế. Chikata et al[42] gần đây đã so sánh hiệu suất của máy thở di động an toàn MRI cũ với máy thở ICU. Không ai trong số các máy thở MRI được thử nghiệm cung cấp thể tích khí lưu thông trong giới hạn Vật liệu và Thử nghiệm của Hiệp hội Hoa Kỳ là ± 10% trong mọi điều kiện. Ở bối cảnh FIO2 là 1.0, các thay đổi FIO2 được phân phối là tối thiểu, nhưng nó thay đổi đáng kể ở mức FIO2 là 0,60 (hỗn hợp không khí). Van giảm áp lực đỉnh hoạt động phù hợp trong tất cả các mô hình, nhưng PEEP sai lệch đáng kể so với giá trị đặt và giữa các mô hình. Mặc dù máy thở MRI thế hệ cũ được trang bị báo động áp lực âm thanh, cung cấp một số mức độ giám sát an toàn, các dấu hiệu sinh tồn cũng cần được theo dõi liên tục. Các máy thở di động MRI mới nhất xuất hiện trên thị trường đòi hỏi sự cải thiện hiệu suất đáng kể về độ chính xác so với các nghiên cứu của Chikata et al,[42] với các tính năng bổ sung như máy đo tốc độ tích hợp, khả năng giám sát vượt trội và chế độ tiên tiến.
Mặc dù chi phí của máy thở vận chuyển hiện đại lớn hơn đáng kể so với bóng giúp thở bằng tay, nhưng sự khác biệt phải được cân nhắc với các chi phí bổ sung liên quan đến thông khí gây tổn thương và tăng oxy máu có thể xảy ra trong quá trình thông khí bằng tay. Thể tích khí lưu thông không phù hợp đã được xác định là một yếu tố nguy cơ độc lập góp phần làm tăng tỷ lệ tử vong và thời gian nằm viện,[16,43] và tăng oxy máu, trong thời gian ngắn, đã được chứng minh là làm xấu đi kết quả và tăng tỷ lệ tử vong ở các bệnh nhân chọn lọc. Gắn trực tiếp với kết quả của bệnh nhân, giảm thiểu rủi ro trong khi cải thiện sự an toàn của bệnh nhân là một điều cần thiết về tài chính. Chi phí trung bình hàng ngày của một bệnh nhân thở máy được ước tính là 4.000 đô la,[44] và số bệnh nhân cần thở máy kéo dài dự kiến sẽ vượt quá 600.000 vào năm 2020.[45] Rõ ràng, việc tăng thông khí cơ học có nghĩa là nhiều bệnh nhân sẽ phải vận chuyển. Mặc dù thiếu bằng chứng, người ta có thể thấy trước rằng việc loại bỏ tiếp xúc không cần thiết với các tác động gây tổn thương liên quan đến thông khí bằng tay có thể giúp tiết kiệm đủ để bù đắp chi phí cho máy thở vận chuyển.
Tóm tắt về ủng hộ thở máy vận chuyển
Máy thở vận chuyển hiện đại vượt trội hơn so với thông khí bằng tay ở khả năng giảm thiểu nguy cơ tổn thương phổi do máy thở trong khi duy trì mục tiêu thông khí thông qua việc kiểm soát và theo dõi liên tục lượng khí lưu thông và áp lực đường thở. Kiểm soát chính xác nồng độ oxy trong quá trình thở tự nhiên và có kiểm soát làm giảm nguy cơ tăng oxy máu hoặc thiếu oxy. Những cải tiến đáng kể về tuổi thọ pin và khả năng trao đổi pin nóng trong khi hoạt động hầu như loại bỏ các mối lo ngại về năng lượng, và khả năng giám sát và báo động tiên tiến được tìm thấy trong các máy thở vận chuyển ngày nay đã loại bỏ những thiếu sót của các mẫu trước đó. Không có gì ngạc nhiên khi việc sử dụng của họ đã được xác nhận bởi nhiều tổ chức chuyên nghiệp và nên được coi là tiêu chuẩn chăm sóc cho tất cả các vận chuyển trong bệnh viện. Đã đến lúc từ bỏ thói quen thông khí cổ xưa và không an toàn.
Chống: Không nên sử dụng máy thở di động trong tất cả các phương tiện vận chuyển trong bệnh viện
Vận chuyển nội viện của bệnh nhân nguy kịch là một phần khó khăn nhưng cần thiết trong quản lý bệnh nhân. Nó có thể nguy hiểm do sự mất ổn định sinh lý của bệnh nhân cũng như vượt qua các rào cản hậu cần. Về mặt logic, nguy cơ của các sự kiện bất lợi có thể xuất phát từ việc đào tạo không đầy đủ, các bác sĩ lâm sàng không thể làm việc theo nhóm và bảo trì và trục trặc thiết bị. Một khía cạnh cực kỳ quan trọng của vận chuyển bệnh nhân nội viện là thông khí đầy đủ trong quá trình chuyển. Cho đến khoảng 15 năm trước hoặc lâu hơn, điều này đã được thực hiện bằng cách thông khí bằng tay được thực hiện bởi một nhà trị liệu hô hấp, y tá hoặc bác sĩ. Điều này đã được thực hiện thông qua việc sử dụng bóp bóng bằng tay trong đó các thông số thông khí được xác định bởi bác sĩ lâm sàng. Gần đây, máy thở di động đã được giới thiệu với mục đích cung cấp thông khí bệnh nhân phù hợp hơn trong quá trình vận chuyển cũng như giải phóng bác sĩ lâm sàng để giúp đỡ các khía cạnh khác của việc vận chuyển. Ngày nay, máy thở di động được sử dụng cho hầu hết các phương tiện vận chuyển nội viện. Câu hỏi được trả lời là liệu thông khí bệnh nhân trong tất cả các vận chuyển nội viện có nên được thực hiện với máy thở di động hay không. Mặc dù thông khí bằng tay được sử dụng phổ biến trong các nỗ lực hồi sức và đáp ứng nhanh, thông khí bằng tay vẫn có chỗ trong quá trình vận chuyển bệnh nhân.
Máy thở di động
Sự ra đời của máy thở di động là một tiến bộ công nghệ lớn, nhưng để thực sự hiệu quả, chúng phải đủ tin cậy để cung cấp các thông số thông khí phù hợp khi đối mặt với sự thay đổi của cơ học phổi. Sự chấp thuận của Cục quản lý dược phẩm và thực phẩm Hoa Kỳ vào năm 2001 đã dẫn đến phạm vi sử dụng ngày càng tăng trong quá trình vận chuyển, đặc biệt là khi chúng trở nên tinh vi hơn. Theo hướng dẫn của Hiệp hội Chăm sóc Hô hấp Hoa Kỳ, nếu sử dụng máy thở vận chuyển, nó cần có đủ nguồn điện dự trữ trong suốt thời gian vận chuyển, kiểm soát độc lập thể tích khí lưu thông và tần số hô hấp, có thể hỗ trợ thở máy đầy đủ như trong phương thức hỗ trợ-kiểm soát hoặc thông khí bắt buộc ngắt quãng (không nhất thiết là cả hai), cung cấp một thể tích không đổi khi đối mặt với trở kháng phổi, theo dõi áp lực đường thở, cung cấp báo động ngắt kết nối, có khả năng cung cấp PEEP và cung cấp FIO2 là 100%.3 Tầm quan trọng mà mỗi tổ chức thực hiện phân tích máy thở vận chuyển trước khi mua để đảm bảo rằng trên thực tế, nó có thể đáp ứng các hướng dẫn này.
Tuy nhiên, chúng ta cần cẩn thận khi đưa ra giả định rằng tất cả các máy thở vận chuyển đều được tạo ra như nhau. Máy thở vận chuyển được quảng cáo là hiệu quả và phù hợp hơn cho thông khí bệnh nhân trong quá trình vận chuyển. Tuy nhiên, điều quan trọng là chỉ ra rằng sự khác biệt đáng kể vẫn có thể tồn tại giữa các loại máy thở di động khác nhau. Trong một nghiên cứu của Zanetta et al,[46] chức năng của 5 máy thở di động khác nhau và 3 máy thở loại ICU được sử dụng để vận chuyển đã được kiểm tra. Các nhà điều tra đã tạo ra 3 kịch bản cơ học phổi khác nhau với một phổi thử nghiệm: bình thường, ARDS và bệnh tắc nghẽn. Họ phát hiện ra rằng việc cung cấp VT, kháng lực đường thở với thở ra và độ nhạy kích hoạt khác nhau đáng kể giữa các máy thở khác nhau.[46] Điều này đặc biệt đúng với máy thở di động. Có sự khác biệt giữa 3 máy thở loại ICU, nhưng không cùng mức.46 Chipman et al[47] đã đánh giá 15 máy thở vận chuyển (với cơ học phổi khác nhau) và ở cừu nặng khoảng 30 kg với phổi bình thường và sau đó lại bị tổn thương ở phổi. Họ phát hiện ra rằng tất cả các máy thở đều có thể thông khí phổi khỏe mạnh.[47] Tuy nhiên, VT thay đổi đáng kể khi giảm độ giãn nở và/hoặc tăng sức cản đường thở đến mức các tác giả kết luận rằng chỉ có 4 loại có thể thông khí phổi bị tổn thương do rửa nước muối (gây giảm độ giãn nở).[47] Ngoài ra, phần lớn các máy thở không thể thông khí bằng pin một mình, và giống như mức VT, thời lượng pin và mức tiêu thụ oxy thay đổi đáng kể giữa các thiết bị.[47] Các tác giả kết luận rằng chỉ có 2 trong số 15 máy thở vận chuyển sẽ hoạt động phù hợp khi vận chuyển bệnh nhân có yêu cầu thông khí cao.[47] Trong một nghiên cứu gần đây hơn về 8 máy thở vận chuyển, Boussen et al[41] đã đánh giá khả năng cung cấp VT trong điều kiện bình thường, điều kiện ARDS và điều kiện tắc nghẽn. Nhóm cũng đánh giá hiệu suất của hệ thống kích hoạt và chất lượng tăng áp lực. Họ thấy rằng có sự khác biệt đáng kể trong cung cấp VT. Phạm vi lỗi là −5 đến 53%.[41] Họ cũng nhận thấy rằng các máy thở vận chuyển dựa trên tuabin đạt được độ phân phối và độ nhạy kích hoạt khí lưu thông tốt hơn so với máy thở điều hòa khí (pneumatic).[41] Blakeman và Branson[40] đã kiểm tra hiệu suất của 4 máy thở vận chuyển thường được sử dụng và thấy rằng có sự khác biệt đáng kể về hiệu suất trong một phạm vi hoạt động rộng, bao gồm độ nhạy kích hoạt, thời lượng pin, độ ổn định FIO2, mức tiêu thụ khí và độ chính xác VT. Sự gia tăng thời gian áp lực cũng khác nhau rất nhiều. Các thiết bị có thời gian tăng nhanh nhất có áp lực vượt mức lớn nhất.[40] Về mặt lâm sàng, điều này có thể quan trọng vì cài đặt độ dốc nhanh có thể gây ra lưu lượng rối trong mạch, có khả năng quá áp ở bệnh nhân. Đặt độ dốc quá chậm có thể dẫn đến độ trễ trong việc đạt áp lực cài đặt hoặc khả năng áp lực cài đặt có thể không đạt được. Điều này sẽ dẫn đến tình trạng đói khí hoặc không đồng bộ lưu lượng với sự gia tăng quá mức trong công hô hấp. Có lẽ nghiên cứu lớn nhất cho đến nay được thực hiện bởi L’Her et al.[48] Nhóm này đã đánh giá 26 máy thở vận chuyển và cấp cứu khác nhau được nhóm thành 4 loại khác nhau tùy theo độ tinh vi: (1) giống như ICU, (2) tinh vi, (3) ) đơn giản, và (4) cấp cứu thảm họa. Họ đã kiểm tra việc cung cấp VT với các cơ chế hô hấp khác nhau và chỉ số không đồng bộ, trong số những thứ khác. Mặc dù các giá trị VT của ICU và máy thở tinh vi nằm trong phạm vi chính xác 10%, vẫn sẽ có sự khác biệt đáng kể giữa các thiết bị trong mỗi loại.[48] Chúng cũng bị ảnh hưởng ở một mức độ nhất định khi thay đổi cơ chế hô hấp (Hình 1).[48] Nhóm cũng đã kiểm tra sự hiện diện của đồng bộ máy thở của bệnh nhân khi có rò rỉ (không phổ biến trong quá trình vận chuyển) và thấy rằng hầu hết các máy thở đều có chỉ số không đồng bộ > 10%.(Hình 2).[48] Chỉ số không đồng bộ được định nghĩa là số nhịp thở không đồng bộ/tổng số nhịp thở và ngưỡng 10% cho biết bệnh nhân có được coi là đồng bộ với máy thở hay không. Một số máy thở tinh vi thậm chí còn vượt trội hơn máy thở giống ICU trong nghiên cứu này. Lưu ý là sự không đồng bộ máy thở của bệnh nhân có khả năng xảy ra ở 3 giai đoạn khác nhau trong khi thì hít vào: (1) Sự khởi đầu của nhịp thở (kích hoạt tự động hoặc kích hoạt không hiệu quả), (2) không đồng bộ lưu lượng (đói lưu lượng hoặc lưu lượng quá nhanh dẫn đến kích hoạt kép) và 3) không đồng bộ theo chu kỳ (nhịp thở kết thúc quá sớm hoặc quá muộn cho bệnh nhân). Hậu quả của sự không đồng bộ máy thở – bệnh nhân có thể là sự gia tăng công hô hấp do bệnh nhân chống máy thở và thuốc an thần quá mức. Ngay cả trong bối cảnh ICU với máy thở tinh vi nhất, người ta đã ước tính rằng sự không đồng bộ của máy thở bệnh nhân là khoảng 24%.[49]
Chức năng và thời lượng pin cũng là những yếu tố cực kỳ quan trọng để có hiệu suất tối ưu của máy thở di động. Vận chuyển nội viện có thể đưa bệnh nhân vào môi trường không có điện ngay lập tức. Không có hướng dẫn ngành công nghiệp cho thời lượng pin. Hướng dẫn của Hiệp hội Chăm sóc Hô hấp Hoa Kỳ khuyến nghị thời lượng pin tối thiểu của máy thở di động là 4 giờ trên danh nghĩa.[3] Tuy nhiên, có một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến thời lượng pin. Chúng bao gồm cài đặt máy thở (cài đặt cao hơn sẽ rút ngắn thời lượng pin), loại và kích cỡ pin, và đặc điểm hoạt động của máy thở và hệ thống truyền động. Như đã chỉ ra trước đó, có sự khác biệt đáng kể về thời lượng pin giữa các máy thở vận chuyển khác nhau.[40,47] Một nghiên cứu trước đó của Blakeman et al[50] cho thấy VT giảm trong một số máy thở di động được nghiên cứu về cuối thời lượng pin.
Trên lâm sàng, điều này có thể góp phần gây tăng CO2 máu và nhiễm toan hô hấp. Tiêu thụ khí là một cân nhắc quan trọng khác với việc sử dụng máy thở di động. Đặc điểm hoạt động của các cài đặt máy thở và vấn đề xác định mức sử dụng oxy và tính toán thời gian một bình khí oxy sẽ kéo dài bao lâu. Ví dụ, thể tích khí lưu thông lớn hơn và tần số thở cao hơn sẽ dẫn đến tiêu thụ khí nhiều hơn, trong khi đó thể tích khí lưu thông nhỏ hơn và tần số thở thấp hơn dẫn đến tiêu thụ khí ít hơn. Các đặc tính hoạt động khác ảnh hưởng đến tiêu thụ khí là lưu lượng lệch. Các nhà sản xuất sử dụng dòng khí liên tục này thông qua hệ thống dây máy thở để tạo điều kiện kích hoạt và ổn định PEEP, nhưng nó dẫn đến việc tăng mức tiêu thụ khí từ bình.
Sự kiện bất lợi với máy thở di động
Mặc dù không nhất thiết phải xảy ra phổ biến, sự cố máy thở có thể và có thể xảy ra. Một nghiên cứu của Beckmann và cộng sự đã kiểm tra tỷ lệ trục trặc thiết bị từ một báo cáo về các sự cố được gửi đến Nghiên cứu theo dõi sự cố của Úc trong Chăm sóc chuyên sâu trong thời gian 6 năm. Họ đã tìm thấy tổng cộng 75 sự cố liên quan đến thiết bị, trong đó có 4 sự cố là sự cố máy thở vận chuyển.[51] Các quan sát khác được thực hiện trong nghiên cứu này liên quan đến các yếu tố rủi ro tiềm ẩn bao gồm đào tạo không đầy đủ, bảo trì kém, không có thiết bị, thiếu kinh nghiệm và vội vàng.[51]
Trong một nghiên cứu khác, Papson et al[1] đã xem xét các sự kiện bất ngờ trong quá trình vận chuyển. Trong số 277 sự kiện bất ngờ liên quan đến thiết bị trong 339 lần vận chuyển, có 11 sự cố máy thở và 18 vụ rò rỉ máy thở.[1] Cũng như bất kỳ thiết bị điện tử nào, các bác sĩ lâm sàng phải biết rằng có thể xảy ra sự cố. Họ cũng phải nhận thức được bất kỳ lịch sử trục trặc nào với loại máy thở vận chuyển đang được sử dụng trong tổ chức của họ.
Chụp cộng hưởng từ
Trong khi chụp MRI, có một số vấn đề với máy thở thông thường do các thành phần sắt từ của chúng. Chúng bao gồm tăng nguy cơ các sự kiện phóng từ, suy giảm chất lượng hình ảnh và hiệu suất của máy thở bị tổn hại. Để tương thích MRI, máy thở phải có các thành phần sắt từ thay thế bằng các thành phần không sắt từ. Do đó, có thể nhận thấy rằng các máy thở tương thích MRI có thể có nhiều thay đổi hơn trong các thông số thông khí. Chikata et al[42] đã đánh giá 4 máy thở tương thích MRI trong điều khiển hỗ trợ thể tích với 3 cài đặt VT khác nhau. Họ đã tìm thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về thể tích khí lưu thông và PEEP. Phạm vi lỗi VT là 28,1-25,5% và phạm vi lỗi PEEP là −29,2 đến 42,5%. Do sự khác biệt lớn về chức năng của máy thở, các tác giả kết luận rằng bệnh nhân trải qua MRI khi thở máy cần phải được theo dõi chặt chẽ cả từ quan điểm hô hấp và huyết động.
Sự kiện bất lợi với thông khí bằng tay
Đã có báo cáo rằng thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển có khả năng gây ra một số vấn đề, cụ thể là áp lực đường thở kiểm soát và thể tích khí lưu thông không ổn định [29- 31,39] Tuy nhiên, nếu chúng ta kiểm tra bằng chứng chặt chẽ hơn, một số sự không nhất quán trở nên rõ ràng. Ví dụ, không có định nghĩa cho việc được đào tạo đầy đủ về thông khí bằng tay. Điều này dẫn đến thực tế là các nhóm kiểm soát có thể không phù hợp với nhóm can thiệp.
Trong nghiên cứu của Nakamura và cộng sự,[39] ABG được đánh giá tại các điểm khác nhau trong quá trình vận chuyển. Họ kết luận rằng một máy thở vận chuyển cung cấp hỗ trợ hô hấp phù hợp hơn so với thông khí bằng tay. Lưu ý là các bác sĩ ICU là những người cung cấp thông khí bằng tay. Tuy nhiên, không có đề cập đến mức độ đào tạo về thông khí bằng tay và thực tế rằng đó không phải là cùng một bác sĩ thực hiện thông khí bằng tay trong mọi trường hợp mở ra khả năng các kỹ thuật có thể thay đổi đáng kể. Các tác giả cũng trích dẫn nhiều thay đổi về độ pH trong nhóm thông khí bằng tay. Mặc dù điều này là đúng, nhưng nhìn kỹ hơn về mức độ pH cho thấy rằng trong quá trình thông khí bằng tay, các giá trị pH thực sự gần với mục tiêu 7,40 tại mỗi điểm đo hơn so với nhóm được thông khí bằng máy thở vận chuyển (7,44 so với 7,46, 7,41 so với 7,48 và 7,45 so với 7,46).[39] Các nhà điều tra cũng báo cáo rằng PaO2/FIO2 đã giảm ở 5 đối tượng trong nhóm thông khí bằng tay.[39] Tuy nhiên, không có lời giải thích nào về những gì có thể gây ra điều này. Các đối tượng đã chịu một số suy giảm chức năng hoặc thực sự là kết quả của phương pháp thông khí? Các bác sĩ của ICU “bị mù đôi” khi điều chỉnh các mức PEEP, với kết quả là mức PEEP tổng cao hơn trong nhóm thông khí bằng tay không có theo dõi áp lực đường thở. Một lời giải thích khả dĩ cho sự suy giảm có thể là những điều chỉnh PEEP này được thực hiện mà không có hiển thị trực quan của áp kế có thể dẫn đến quá căng phổi, dẫn đến giá trị PaO2/FIO2 thấp hơn.
Trong nghiên cứu của Gervais et al,[30] ABG đã được thu thập trước và sau trong 30 đối tượng thông khí. Các đối tượng này được tách thành 3 nhóm: thông khí bằng tay, thông khí bằng tay với VT được đo và máy thở vận chuyển cầm tay. Như trường hợp trong nghiên cứu của Nakamura và cộng sự,[39] bác sĩ lâm sàng thực hiện thông khí bằng tay ở 2 nhóm đầu tiên là các bác sĩ đi kèm (không có trình độ chuyên môn) và họ đã sử dụng phán đoán lâm sàng của riêng mình để hướng dẫn thông khí.[30] Một lần nữa, một loạt của các bác sĩ đã tham gia, làm suy yếu tầm quan trọng của nhóm thông khí bằng tay. Điều đáng quan tâm trong nghiên cứu cụ thể này là sự khác biệt về PaCO2 ít hơn ở nhóm thông khí bằng tay có theo dõi VT so với nhóm thông khí bằng tay mà không theo dõi VT, cho thấy rằng theo dõi VT trong quá trình thông khí bằng tay giúp giảm thiểu tăng hoặc giảm CO2 máu.[30]
Hurst et al[31] đã so sánh ABG với thông khí bằng tay do bác sĩ kiểm soát so với việc sử dụng máy thở vận chuyển ở 28 đối tượng được đưa vào khoa cấp cứu. Kết quả chỉ ra rằng PaCO2 và pH thay đổi đáng kể trong nhóm thông khí bằng tay.[31] Họ kết luận, dựa trên kết quả của họ và của Gervais et al,[30] mà dữ liệu của chúng tôi và những người khác đề nghị sử dụng máy thở di động HOẶC một hệ thống cho phép đánh giá trực quan thể tích khí lưu thông được cung cấp là phương pháp hỗ trợ máy thở được ưa thích. Thật vậy, yếu tố quan trọng trên thực tế có thể là bác sĩ lâm sàng có thể nhìn thấy VT và áp lực được cung cấp và phản ứng tức thời. Trong nghiên cứu cụ thể này, các tác giả đã chỉ ra rằng bác sĩ lâm sàng cung cấp thông khí bằng tay đã có kinh nghiệm (bác sĩ trị liệu hô hấp hoặc y tá đã đăng ký).[31] Tuy nhiên, họ không xác định có kinh nghiệm là như thế nào, vì vậy không rõ họ có nghĩa là nhiều năm phục vụ hay có kinh nghiệm cụ thể với thông khí bằng tay.
Weg và Haas[52] đã thực hiện một nghiên cứu tiền cứu mù đơn về 20 đối tượng cần vận chuyển đã được thông khí bằng tay. ABG đã được thực hiện tại các điểm khác nhau: trước khi vận chuyển, trong quá trình vận chuyển và sau khi vận chuyển đã kết thúc. Họ báo cáo rằng ABG không thay đổi ở bất kỳ mức độ quan trọng lâm sàng nào ngoại trừ ở 2 đối tượng.[52] Tuy nhiên, trong một đối tượng, oxy đã vô tình bị ngắt kết nối, và ở ca kia, sự giảm PaCO2 liên quan đến ống dẫn lưu ngực bị kẹp. Họ kết luận rằng thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển thực sự an toàn với điều kiện là bác sĩ lâm sàng được đào tạo để ước chừng các thiết lập trên máy thở ICU.[52]
Bowman et al[14] đã xem xét 27 chuyên gia sơ sinh thực hiện thông khí bằng tay trên phổi thử nghiệm mô phỏng trẻ sơ sinh nặng 3 kg. Các bác sĩ lâm sàng được cung cấp máy theo dõi áp lực và thể tích, và họ đã được đánh giá trong thời gian cơ học phổi thay đổi. Họ phát hiện ra rằng việc có áp lực hiển thị trong quá trình thông khí giúp điều chỉnh một chút để thay đổi độ giãn nở, nhưng kết quả này đã tăng lên đáng kể khi thể tích cũng được hiển thị.
Việc xem xét các bằng chứng dẫn đến kết luận rằng không chỉ đơn thuần là thông khí bằng tay góp phần thay đổi thông khí mà còn đào tạo người vận hành, chuyên môn và tín hiệu thị giác. Một bác sĩ lâm sàng được đào tạo đúng cách sẽ có thể thông khí đầy đủ cho bệnh nhân, với điều kiện là anh ta hoặc cô ta có sự tiếp cận trực quan về thể tích/áp lực. Biến thiên vẫn có thể tồn tại với thông khí bằng tay, nhưng chúng sẽ được giảm thiểu. Những nghiên cứu này cho thấy tầm quan trọng của việc đào tạo phù hợp khi nói đến thông khí bằng tay. Thật không may, không có tiêu chuẩn cứng nhắc nào cho việc này, và trách nhiệm phải được áp dụng cho mỗi cơ sở để đào tạo thông khí bằng tay và duy trì năng lực thích hợp.
Ưu điểm của thông khí bằng tay
Có một số lợi thế để sử dụng thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển. Đầu tiên và rõ ràng nhất là chi phí. Chi phí của máy thở di động và thủ công khác nhau tùy theo từng trường hợp. Tuy nhiên, nếu chúng ta cho rằng vì lý do rằng bóng giúp thở bằng tay có giá khoảng 25 đô la và máy thở di động khoảng 12.000 đô la, thì điều này thể hiện sự tiết kiệm chi phí rất lớn. Chi phí này thậm chí không bao gồm bảo trì, đào tạo nhân viên và năng lực liên tục. Thứ hai, có vấn đề hậu cần của không gian trên và xung quanh giường. Càng nhiều thiết bị tham gia, càng ít không gian mà các bác sĩ lâm sàng phải làm việc. Một số máy thở di động được đặt trên giường, trong khi những thiết bị khác cần phải được kéo theo. Sự tắc nghẽn thêm này trên và xung quanh giường có thể hạn chế sự tiếp cận của bác sĩ lâm sàng với bệnh nhân. Thứ ba, lỗi thiết bị là một khả năng khác. Mặc dù lỗi máy thở di động không phổ biến, nhưng khi nó xảy ra thì đó không phải là cách khắc phục nhanh chóng, dễ dàng. Thất bại của bóng giúp thở, mặt khác, rất có thể có thể được khắc phục nhanh chóng ở đầu giường, đặc biệt là với các nhân viên có kinh nghiệm. Thứ tư, tiêu thụ khí là không đổi với thông khí bằng tay. Tuy nhiên, như đã đề cập trước đây, mức tiêu thụ khí với máy thở di động khác nhau, tùy thuộc vào đặc điểm của máy thở và cài đặt máy thở. Thứ năm, các bác sĩ lâm sàng cũng không cần quan tâm đến thời lượng pin, vì không có thiết bị điện tử nào liên quan đến thông khí bằng tay. Cuối cùng, ngoài chi phí, có lẽ ưu điểm lớn nhất của thông khí bằng tay là thời gian thiết lập. Một máy thở di động yêu cầu thiết lập mạch, kiểm tra máy thở trước sử dụng, và thiết lập các tham số. Một bóng giúp thở bằng tay có thể nhanh chóng được thiết lập và việc vận chuyển có thể bắt đầu trong vòng vài phút.
Thông khí bằng tay vẫn được sử dụng ngày nay
Mặc dù đã có những cải tiến đối với máy thở di động, thông khí bằng tay vẫn được sử dụng trong nhiều tình huống lâm sàng, bao gồm (1) vận chuyển bệnh nhân đến và từ phòng mổ, (2) vận chuyển bệnh nhân từ khoa cấp cứu đến ICU, khu chẩn đoán, phòng mổ và buồng siêu âm, và (3) trong các phản ứng nhanh và vận chuyển tiếp theo. Trong nhiều trường hợp, thông khí bằng tay được sử dụng vì có thể không có thời gian để thiết lập và kiểm tra trước sử dụng máy thở di động một cách thích hợp trước khi bệnh nhân cần phải di chuyển.
Mặc dù các tình huống vẫn tồn tại trong đó thông khí bằng tay là phương pháp ưa thích trong quá trình vận chuyển (vì bất kỳ lý do gì), đào tạo nâng cao và sử dụng áp kế và máy theo dõi VT rất thiếu. Khi nói đến thông khí bằng tay, hầu hết các khóa đào tạo của bác sĩ lâm sàng khá cơ bản: cách gắn bóng giúp thở, cách ổn định ống nội khí quản trong quá trình vận chuyển và cách theo dõi hiệu quả của máy thở. Trong lịch sử, không có nhiều sự chú ý đến các mức VT và/hoặc áp lực thông khí được cung cấp.
Tóm tắt về ý kiến chống
Mặc dù việc sử dụng máy thở di động trong quá trình vận chuyển đang trở nên phổ biến hơn, nhưng lập luận có thể đưa ra rằng vẫn có sự biến động rộng rãi giữa các máy thở vận chuyển khác nhau. Nhiều máy thở vận chuyển gặp khó khăn trong việc thông khí hiệu quả khi đối mặt với cơ học phổi ngày càng tồi tệ.[40,41,46-48] Các bác sĩ lâm sàng phải có nhận thức sâu sắc về khả năng và giới hạn của máy thở vận chuyển của tổ chức để tối ưu hóa an toàn cho bệnh nhân trong quá trình vận chuyển. Mặc dù các lập luận đã được đưa ra rằng thông khí bằng tay dẫn đến biến thiên máy thở nhiều hơn, điều quan trọng cần lưu ý là tất cả các bằng chứng đều sử dụng các điểm cuối thay thế, chẳng hạn như ABG và các thông số huyết động. Không có nghiên cứu mà chúng tôi biết rằng đã kiểm tra kết quả tử vong. Chúng tôi không biết liệu việc sử dụng máy thở di động hay thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển có ảnh hưởng gì đến tỷ lệ tử vong hay không. Tóm lại, vẫn còn một nơi để thông khí bằng tay trong quá trình vận chuyển. Tuy nhiên, để có hiệu quả, cần phải chú trọng hơn nhiều vào đào tạo nâng cao tập trung vào bảo vệ phổi. Ngoài ra, áp kế và máy theo dõi VT là những công cụ có giá trị nên được sử dụng để giúp bác sĩ thông khí trong vùng an toàn.
Kết luận
Sự gia tăng của bệnh nhân thở máy chắc chắn sẽ dẫn đến sự gia tăng số lượng bệnh nhân cần hỗ trợ thở máy trong quá trình vận chuyển. Mặc dù có sẵn rất nhiều thiết bị hỗ trợ thông khí, nhưng phải cân nhắc cẩn thận trước khi vận chuyển để đảm bảo rằng thiết bị được chọn cung cấp thông khí đầy đủ một cách an toàn và hiệu quả. Mặc dù chi phí có thể là một sự cân nhắc, các tính năng và hiệu suất tiên tiến của máy thở vận chuyển tinh vi hiện đại rõ ràng là vượt trội so với thông khí bằng tay. Việc sử dụng chúng nên được coi là tiêu chuẩn chăm sóc cho bệnh nhân cần hỗ trợ thở máy mức độ cao. Mặc dù bóng giúp thở bằng tay phải đi cùng với mọi bệnh nhân trong quá trình vận chuyển để sử dụng trong trường hợp khẩn cấp, nhưng việc sử dụng chúng nên được giới hạn ở những bệnh nhân ít nguy kịch hơn và nên kết hợp hoặc bổ sung một phương tiện để theo dõi áp lực và VT. Cuối cùng, vẫn còn một thực tế không thể chối cãi, đó là hơn bất kỳ thiết bị nào, đảm bảo bệnh nhân được thông khí an toàn trong quá trình vận chuyển cuối cùng phụ thuộc vào kỹ năng và kiến thức của người chăm sóc đi kèm.